Friday, 31 May 2024

Cambodia’s traditional marble and sandstone sculptors still carve by hand

Machine-made sculptures threaten the small businesses that line the highway in Kampong Thom province.

By RFA Khmer
2024.05.30

As they draw closer to Ko Koh commune, drivers and passengers traveling on National Road 6 can spot the thousands of marble and sandstone statues and sculptures set out along the highway in central Cambobia’s Kampong Thom province.

The sculptures – mostly of Buddha, various animals and the Angkor-era’s King Jayavarman VII – come from the area’s numerous hand-carving businesses. The traditional art dates back centuries.

About 50 families in Ko Koh commune’s Samnak village are engaged in the local industry, which also provides employment opportunities to about 200 people from other nearby villages, commune chief Chap Thin told Radio Free Asia.

ENG_KHM_STONE SCULPTORS_05302024.5.jpg — Statues of the Buddha. (RFA)

Stone sculptor Tep Thean said apprentices can earn from 600,000 (US$146) to 800,000 (US$195) riel a month, while skilled craftsmen are paid up to 100,000 riel (US$24) per day.

But the craft is less popular these days, he said.

“Carving is very difficult. It affects our health. Sometimes it breaks,” he said. “It is very dangerous if we are not careful.”

ដើមឈើធំៗនៅជួរភ្នំក្រវាញ ខេត្តកោះកុងរងការកាប់បំផ្លាញ ប៉ះពាល់តំបន់ទេសចរសហគមន៍

ដោយ ជីវិតា
2024.05.30

ដើមឈើធំៗដែលមានអាយុកាលរាប់រយឆ្នាំ ឋិតក្នុងតំបន់អេកូទេសចរល្អាងគ្រី នៃឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញខាងត្បូង ក្នុងខេត្តកោះកុង បន្តទទួលរងការកាប់រំលំធ្វើអាជីវកម្មដោយគ្មានការទប់ស្កាត់។

ពលរដ្ឋចំនួន ៤ភូមិរស់នៅស្រុកស្រែអំបិល ដែលទទួលប្រាក់ចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងតំបន់នោះ សោកស្តាយចំពោះការបាត់បង់មរកតធម្មជាតិទាំងនេះ។

ប្រជាសហគមន៍រស់នៅឃុំដងពែង ស្រុកស្រែអំបិល ព្រួយបារម្ភពីអនាគតដើមឈើធំៗដែលមានតម្លៃ នៅកៀកនឹងភូមិកំណើតរបស់ពួកគាត់ ក្នុងតំបន់អេកូទេសចរល្អាងគ្រី នឹងវិនាសហិនហោចអស់ ប្រសិនបើក្រសួងបរិស្ថាននៅតែមិនអើពើទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើកំពុងកើតមានក្នុងតំបន់នោះ។

ប្រធានសហគមន៍អេកូទេសចរល្អាងគ្រី លោក ស៊ីម ខ្មៅ ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី២៩ ឧសភា ថា ក្រុមជនល្មើសលួចកាប់ឈើធំៗជាច្រើនដើម ក្នុងខែឧសភានេះ។ លោកថា ទីតាំងបទល្មើសព្រៃឈើនោះ ឋិតក្នុងតំបន់ដែលភ្ញៀវទេសចរតែងតែបោះតង់កម្សាន្តគយគន់ទេសភាព ហើយទីនោះក៏ជាជម្រកសំខាន់របស់សត្វព្រៃ ដែលគ្រប់គ្រងដោយក្រសួងបរិស្ថាន។

លោកថា ប្រជាសហគមន៍មានគ្នាតិចមិនអាចទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើទាំងនេះបានទេ ហើយពួកលោកបានផ្តល់ដំណឹងនេះឱ្យមន្ត្រីបរិស្ថានចុះអន្តរាគមន៍រួចហើយ ក៏ប៉ុន្តែគ្មានបានផលឡើយ។

លោក ស៊ីម ខ្មៅ៖ «ព្រួយបារម្ភដែរ ប៉ះពាល់ខ្លាំងភ្ញៀវដើរទេសចរតាមហ្នឹង គាត់មើលឃើញការបំផ្លាញអ៊ីចឹងទៅ គាត់បារម្ភថ្ងៃមុខហ្នឹងអស់។ បទល្មើសហ្នឹងភ្ញៀវសួរនាំ ខ្លាចមានរឿងដល់ភ្ញៀវ។ ការបំផ្លាញនេះវាធ្ងន់ធ្ងរដល់ខាងមុខដែរ»។

កាលពីសប្តាហ៍មុនប្រជាសហគមន៍មួយក្រុម និងភ្ញៀវទេសចរបរទេសជាច្រើននាក់បានប្រទះឃើញ ដើមឈើធំៗជាច្រើនដើម មានមុខកាត់ ៥តឹក ដល់ជាង ២ម៉ែត្រ ត្រូវគេកាប់ផ្តួលឋិតក្នុងតំបន់អេកូទេសចរណ៍ល្អាងគ្រី នៃភូមិពោធិ៍បឹង ឃុំដងពែង ស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង។

ចិនដាស់តឿនឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដឹងគុណខ្លួន រឿងជួយគាំទ្រផ្នែកនយោបាយ និងការអភិវឌ្ឍ

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2024.05.30

ចិនដាស់តឿនឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដឹងគុណខ្លួន រឿងជួយគាំទ្រផ្នែកនយោបាយ និងការអភិវឌ្ឍ

(ឆ្វេង) លោក លោក វ៉ាង វិនធាន (Wang Wentian) ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា និងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងពិធីសម្ពោធជានិមិត្តរូប ប្រសិទ្ធិនាមកំណាត់ផ្លូវខ្សែក្រវាត់ក្រុងទី៣ ជា «មហាវិថី ស៊ី ជីនពីង» នៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត

ប្រទេសចិនកុម្មុយនិស្ត (China) បន្តដាស់តឿនរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឱ្យដឹងគុណខ្លួនដែលតែងតែជួយគាំទ្រផ្នែកនយោបាយ និងផ្ដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនានាក្នុងការរួមចំណែកជួយអភិវឌ្ឍដល់កម្ពុជា។ អ្នកវិភាគមើលឃើញថា ចំណងមិត្តភាពរវាងកម្ពុជា-ចិនបច្ចុប្បន្នមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពរីកចម្រើនរបស់កម្ពុជា ជាដុំកំភួននោះទេ ប៉ុន្តែចិនជួយកម្ពុជាបែប «ហុតទឹកសម្លឹងកាក» ដើម្បីពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅកម្ពុជា។

មុនពេលបញ្ចប់អាណត្តិជាអ្នកការទូត និងមុនត្រឡប់ទៅប្រទេសចិនវិញ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា លោក វ៉ាង វិនធាន (Wang Wentian) កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា បានជួបមេដឹកនាំកំពូលរបស់កម្ពុជាបីរូប មានលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន និងប្រធានរដ្ឋសភា គឺអ្នកស្រី ឃួន សុដារី ឱ្យដឹងគុណចិន ដែលតែងតែគាំទ្រកម្ពុជាលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ។

The Funan Techo canal will be built mostly with Cambodian money but some Chinese investment is expected.

By RFA Staff
2024.05.30

Cambodian canal project to begin in August: prime minister

Cambodian Prime Minister Hun Manet poses for a photo, along with Vietnamese Prime Minister Pham Minh Chinh, not pictured, in Hanoi, Vietnam on Monday, Dec.11, 2023.

Cambodian Prime Minister Hun Manet has said that the construction of the Funan Techo canal that has created a rift between the kingdom and neighboring Vietnam will begin in August, media reported.

Most of the US$1.7-billion funding for the project will come from Cambodian sources, but “we are negotiating with a Chinese investment company” for technology transfer and additional investment, Hun Manet was quoted as saying at a ceremony at a cultural center in Kampong Speu province.

Officially known as the Tonle Bassac Navigation Road and Logistics System Project, the 180-km (112 mile) canal will link the Mekong River, near the capital Phnom Penh, with the Gulf of Thailand and is expected to be built by a state-owned Chinese company under a build-operate-transfer scheme.

The Cambodian government said it would cut transport costs and help reduce dependence on Vietnam’s sea ports for its international trade.

តុលាការនឹងបន្តសាកសួរក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិនៅសប្ដាហ៍ក្រោយ

តុលាការវៀតណាមបន្តផ្ដន្ទាទោសសកម្មជនខ្មែរក្រោម ២នាក់ឱ្យជាប់ពន្ធនា...

Activists from Mother Nature environmental group appear in Phnom Penh court

The defendants are facing charges that they insulted Cambodia’s king and plotted to overthrow the government.

By RFA Khmer
2024.05.29

Activists from Mother Nature environmental group appear in Phnom Penh court

A Cambodian policeman speaks to Spanish environmental activist Alejandro Gonzalez-Davidson who was arrested at a restaurant in Phnom Penh on Feb. 23, 2015.

(AFP)

Wearing white to protest what they call an unfair justice system, five activists from environmental group Mother Nature appeared in Phnom Penh Municipal Court on Wednesday on charges that they insulted Cambodia’s king and plotted to overthrow the government.

The activists are among eight from Mother Nature facing charges in a case that covers several instances of activism by the group, including the 2021 filming of sewage draining into the Tonle Sap river in front of Phnom Penh’s Royal Palace.

Two of the activists – Thon Ratha and Yim Leang Hy – shaved their heads to convey their devotion to social work and carried lotus flowers to show they don’t carry any hatred or desire for revenge.

“Mother Nature’s work is to protect the environment. We don’t gather people to topple the government or to hate anyone,” Yim Leang Hy told the court. “Hatred is not on Mother Nature’s agenda.”

ENG_KHM_MOTHER NATURE_05292024.2.jpg — Mother Nature founder Alejandro Gonzalez-Davidson is shown in an undated photo. (Mother Nature)

Wednesday, 29 May 2024

Malaysian fishermen want govt to crack down on Vietnamese encroachers

Fishers say their squid stock is diminishing because of foreigners entering territorial waters.

By Ahmad Mustakim Zulkifli and Syahrin Abdul Aziz for BenarNews
2024.05.26
Kuala Terengganu, Malaysia

rfa

Malaysian fishermen want govt to crack down on Vietnamese encroachers

Mazlan Awang, a fishmonger, dumps squid into a plastic bag to sell to a customer at a market in Pasar Payang, Kuala Terengganu, Malaysia, April 13, 2024.
Syahrin Abdul Aziz/BenarNews

Syed Mohd Nawawi and fellow Malaysian fishermen are fed up.

They say they want local authorities to do more to crack down on foreign fishing boats – particularly from Vietnam – that have been encroaching into Malaysia’s territorial waters for years to trawl for squid.

Malaysia has laws with stiff penalties to guard against illegal fishing. It also signed an MoU with Vietnam three years ago to deal with this issue.

But that hasn’t deterred foreign fishermen from trawling in Malaysian waters without permits or paying off local skippers to lend them their fishing licenses, Malaysian fishermen allege.

The local squid stock is becoming depleted because the Vietnamese boats use big nets that can damage the sea floor, Syed said.

“Fishermen on the east coast of Malaysia really don’t want this,” he told BenarNews.

Syed is based in Kuala Terengganu, a port on the eastern shores of Peninsular Malaysia.

“They use ‘pukat gading’ [large fishing nets] … equipment that can damage the ecosystem. [W]hatever is under the sea is depleted because they use rollers,” he said of the Vietnamese boats, adding that when the nets come upon reefs “they’ll kill all the coral and everything.”

U.S. Defense Secretary Lloyd Austin is scheduled to make an official visit to Cambodia, one of China’s closest allies in Southeast Asia, after holding talks with his Chinese counterpart at an annual security conference in Singapore

BySOPHENG CHEANG Associated Press
May 25, 2024, 10:26 AM

PHNOM PENH, Cambodia -- U.S. Defense Secretary Lloyd Austin is scheduled to make an official visit to Cambodia, one of China's closest allies in Southeast Asia, after holding talks with his Chinese counterpart at an annual security conference in Singapore, officials said.

A U.S. Defense Department statement issued in Washington on Friday said Austin would travel next week to Singapore, Cambodia and France.

He will visit Cambodia June 4 after attending the Shangri-La Dialogue in Singapore. Among the talks he is planning there is one with his Chinese counterpart Adm. Dong Jun, the Defense Department said. The encounter would be part of an effort to patch up ties that have deteriorated over Beijing's aggressive policies toward Taiwan and its vast territorial claims in the South China Sea.

Is China building a strategic foothold in Cambodia?

Tommy Walker in Bangkok
dw

Joint military drills this month suggest the ties between China and Cambodia are growing stronger. Experts argue Beijing will use Cambodia as a conduit to further its strategic interests in the South China Sea.

Is China building a strategic foothold in Cambodia? – DW – 05/28/2024

A Chinese corvette has been docked at Cambodia's Ream Naval Base since December
Image: AP Photo/picture alliance

China and Cambodia are capping off 15 days of military exercises on Thursday, which have included over 2,000 military personnel from both countries carrying out drills on land and at sea.

This year's annual "Golden Dragon" exercises come after China has significantly helped upgrade Cambodian military facilities, including the Ream Naval Base, while providing new equipment.

When the exercises kicked off on May 16 at a Cambodian military base northwest of Phnom Penh, the Cambodian army's commander in chief, Vong Pisen, publicly thanked China for the upgrade and equipment.

Mark S. Cogan, an associate professor of Peace and Conflict Studies at Japan's Kansai Gaidai University, told DW the drills "reinforce pre-existing notions about the growing influence of China, particularly in matters of security."

The Golden Dragon military drills also symbolize Cambodia's close relations with China, which come at the expense of strategic ties with the US.

សហគមន៍ខេត្តកោះកុងឡើងមកក្រសួងដែនដីជាថ្មី សុំដំណោះស្រាយដីធ្លីដែលអូសបន្លាយព...

លោក កង សារ៉ន ដែលជាប់ពន្ធនាគាររឿងរិះគន់បក្សកាន់អំណាច ស្នើតុលាការកំពូលឱ្យពន្លឿនសំណុំរឿង និងផ្ដល់យុត្តិធម

ដោយ ច័ន្ទ ដារ៉ូ
2024.05.28

រូប៖ ពីពលរដ្ឋផ

លោក កង សារ៉ន ស្នើដល់តុលាការកំពូលឱ្យពន្លឿនការជំនុំជម្រះក្តី និងទម្លាក់ចោលការចោទប្រកាន់គ្មានមូលដ្ឋានលើរូបលោក ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារដោយអយុត្តិធម៌ ដោយសាររឿងបញ្ចេញមតិរិះគន់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាអសមត្ថភាពទប់ស្កាត់រំហូរពលរដ្ឋវៀតណាមនៅកម្ពុជាខុសច្បាប់កន្លងមក។ មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សចង់ឃើញតុលាការថ្នាក់លើពិចារណាដោះលែងលោក កង សារ៉ន ឱ្យមានសេរីភាពនៅពេលសវនាការខាងមុខ។

រហូតមកដល់ពេលនេះ លោក កង សារ៉ន ដែលរិះគន់ភាពអសកម្មរបស់មេដឹកនាំបក្សកាន់អំណាច បានជាប់ពន្ធនាគាររយៈជាង ៦ខែមកហើយ ក្រោយពេលសាលាដំបូងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ រហូតដល់សាលាឧទ្ធរណ៍បាត់ដំបងបានកាត់ទោសលោកឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ ៣ឆ្នាំ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី លោក សង្ឃឹមថា តុលាការកំពូលយកសំណុំរឿងនេះទៅជំនុំជម្រះឱ្យបានឆាប់រហ័ស និងសម្រេចក្តីដោយសុភវិនិច្ឆ័យនៅពេលខាងមុខ។

ប្រពន្ធរបស់លោក កង សារ៉ន គឺលោកស្រី ហង្ស ត្រឹប ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភាក្រោយចូលសួរសុខទុក្ខប្ដីនៅក្នុងពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យថា ប្ដីលោកស្រីមានជំងឺលើសឈាម តែស្មារតី និងឆន្ទៈនៅតែរឹងមាំជាធម្មតាដដែល ពីព្រោះអ្វី ដែលគាត់និយាយរិះគន់បញ្ហាសង្គមកន្លងមក គឺជារឿងត្រឹមត្រូវ ជួយកែលម្អសង្គម ដោយមិនបានប្រព្រឹត្តកំហុសនោះទេ។ ម្យ៉ាងទៀត លោក កង សារ៉ន ប្រាប់លោកស្រីឱ្យថែទាំសុខភាព និងបន្តតស៊ូ បើទោះបីជាពេលនេះ គាត់កំពុងជាប់ពន្ធនាគារព្រាត់ប្រាសគ្រួសារទាំងអយុត្តិធម៌ក្ដី។

ក្រមពលករចោទក្រុមហ៊ុន ហ្វាទីណា ថា លក់ពួកគេទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនដៃគូនៅប្រទេស អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត ក្នុងម្នាក់ៗ ជាង ៧ពាន់ដុល្លារ

ដោយ នៅ វណ្ណារិន
2024.05.28

ក្រមពលករចោទក្រុមហ៊ុន ហ្វាទីណា ថា លក់ពួកគេទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនដៃគូនៅប្រទេស អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត ក្នុងម្នាក់ៗ ជាង ៧ពាន់ដុល្លារ

ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេស អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត លោក អ៊ុក សារុន ជូនដំណើរពលករ ដែលត្រូវបានជួយសង្គ្រោះ ឡើងយន្តហោះនៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដើម្បីវិលមកកម្ពុជាវិញ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក អ៊ុក សារុន

ក្រុមពលករដែលចាញ់បោកមេខ្យល់ទៅបម្រើការងារតាមផ្ទះក្នុងប្រទេសអារ៉ាប៊ី សាអូឌីត (Saudi Arabia) ចោទប្រកាន់ក្រុមហ៊ុន ហ្វាទីណា មែនផៅវើ (Fatina Manpower) ថា បានលក់ពួកគេទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនដៃគូសហការក្នុងប្រទេសអារ៉ាប៊ី សាអ៊ូឌីត ក្នុងម្នាក់ជាង ៧ពាន់ដុល្លារ។ ក្រុមពលករឱ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុន ហ្វាទីណា កំពុងរកថវិកា ដើម្បីបង់សងជំងឺចិត្តដល់ក្រុមហ៊ុនដៃគូរបស់ខ្លួន ដើម្បីនាំពលករខ្មែរដែលនៅសេសសល់ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ។

អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន ហ្វាទីណា មេនផៅវើ (Fatina Manpower Co., Ltd) គឺលោក ម៉ាន តើរ៉មីហ្សី (Man Teramizy) និងភរិយារបស់លោក គឺអ្នកស្រី ស្វាយ សុគន្ធណារី កំពុងស្វែងរកកញ្ចប់ថវិកាបង់ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនដៃគូសហការ ដើម្បីនាំយកក្រុមពលករនៅសល់ប្រមាណ ៧០នាក់ កំពុងជាប់នៅប្រទេសអារ៉ាប៊ី សាអូឌីត ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ។ ក្រុមពលករចោទថា ប្រសិនបើក្រុមហ៊ុនមួយនេះ មិនបានលក់ពួកគេទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនដៃគូសហការរបស់ខ្លួននោះទេ ក៏ក្រុមហ៊ុនសហការមិនទាមទារសំណងពីក្រុមហ៊ុន ហ្វាទីណា នោះដែរ។

ផតខាសធ៍ [ភាគ ៥៤] ការតស៊ូមតិផ្នែកការទូតដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ

INTERVIEW: ‘Most easily corrupted’ Cambodia, Laos and Myanmar form scam epicenter

Khmer Circle:

Well, it's not like it's completely out of the blue, is it? The US and its allies have been engaging in their business as usual stance with all these mafia regimes for decades.

^^^

A recent U.S. Institute of Peace study finds transnational crime in Southeast Asia is a global threat.

By Sovannarith Keo for RFA Khmer
2024.05.27

INTERVIEW: ‘Most easily corrupted’ Cambodia, Laos and Myanmar form scam epicenter

In this photo released by Xinhua News Agency, Myanmar police hand over five telecom and internet fraud suspects to Chinese police at Yangon International Airport in Yangon, Myanmar, Aug. 26, 2023.

Chinese embassy in Myanmar/Xinhua via AP

The U.S. Institute of Peace (USIP) recently published a study on the cyber scamming industry in Southeast Asia finds that a decision in 2022 by the Financial Action Task Force (FATF) to delist Cambodia from its “gray list” of countries with deficient money-laundering controls has contributed to facilitating industrial-scale money laundering and strengthening the scamming industry there. According to the USIP's estimates, in Cambodia alone, return on cyber scamming is estimated to exceed $12.5 billion annually – half the country’s formal GDP; and funds stolen by criminal syndicates based in Mekong countries likely exceeds $43.8 billion a year – nearly 40 percent of the combined formal GDP of Laos, Cambodia, and Myanmar. Speaking to RFA Khmer, Priscilla Clapp, a USIP senior advisor and who co-chaired the study, suggests that FATF should blacklist Cambodia in order to curb money-laundering and cyber-scamming.

RFA: Your report states that Cambodia, Laos and Myanmar are the epicenter of the cyber scamming industry in Southeast Asia. Can you give us a brief summary of the cyber-scamming industry in these three countries, in particular Cambodia?

Clapp: Myanmar, Cambodia and Laos are the epicenter of the scamming. But the scamming itself is a combination of investment schemes, fraudulent investment schemes and fraudulent dating schemes. They try to draw people into a relationship through which they get them to begin handing over money, transferring it into crypto coins, crypto currency. And once they do that, it's gone. They just move it, they bundle it and move it into other places so people never see it again. This is part of a network that extends throughout the region. It's not individual states so much as it is the network. And that's the key point here.

អង្គការឃ្លាំមើលអំពើលាងលុយកខ្វក់ពិភពលោក «គួរដាក់» កម្ពុជាក្នុង «បញ្ជីខ្មៅ»

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2024.05.26

សហប្រធានការសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីឧស្សាហកម្មឆបោកតាមអនឡាញនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ នៃវិទ្យាស្ថានសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីសន្តិភាព (USIP) អ្នកស្រី ព្រីស៊ីឡា ក្លេប (Priscilla Clapp) (ស្តាំ) ថតកាលពីថ្ងៃទី០៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៦។

Flickr\U.S. Institute of Peace

វិទ្យាស្ថានសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីសន្តិភាព (USIP) ថ្មីៗនេះ បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយផ្តោតអំពីឧស្សាហកម្មឆបោកតាមអនឡាញនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ វិទ្យាស្ថាននេះ រកឃើញថា ការណ៍ដែលអង្គការឃ្លាំមើលអំពើលាងលុយកខ្វក់អន្តរជាតិ ឈ្មោះ ក្រុមការងារហិរញ្ញវត្ថុ (FATF) ដកកម្ពុជាចេញពី«បញ្ជីប្រផេះ»នៃក្រុមប្រទេសលាងលុយកខ្វក់ កាលពីឆ្នាំ២០២២ បានចូលរួមចំណែកជំរុញឱ្យមានការលាងលុយកខ្វក់ជាលក្ខណៈឧស្សាហកម្ម និងធ្វើឱ្យឧស្សាហកម្មឆបោកតាមអនឡាញរីកដុះដាលខ្លាំងនៅកម្ពុជា។ អ្នកជំនាញនៃវិទ្យាស្ថាន USIP ស្នើឡើងថា អង្គការ FATF គួរដាក់បញ្ចូលកម្ពុជាទៅក្នុង«បញ្ជីខ្មៅ»នៃក្រុមប្រទេសលាងលុយកខ្វក់ដើម្បីទប់ស្កាត់អំពើលាងលុយកខ្វក់ និងអំពើឆបោកតាមអនឡាញកុំឱ្យរីករាលដាលកាន់តែខ្លាំងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។

សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងកញ្ញាទស្សនាសម្ភាសន៍រវាងលោក មាន ឫទ្ធិ និងអ្នកស្រី ព្រីស៊ីឡា ក្លេប (Priscilla Clapp) សហប្រធានការសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីឧស្សាហកម្មឆបោកតាមអនឡាញនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ នៃវិទ្យាស្ថានសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីសន្តិភាព (USIP) ជុំវិញបញ្ហានេះដូចតទៅ៖

លោក មាន ឫទ្ធិ៖ របាយការណ៍របស់អ្នកស្រី លើកឡើងថា កម្ពុជា ឡាវ និងភូមា គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលស្នូលនៃឧស្សាហកម្មឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិតនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ សូមអ្នកស្រីជួយពន្យល់ដោយសង្ខេបបន្តិចទៅមើលថាតើឧស្សាហកម្មនេះមានភាពស្មុគស្មាញ និងធ្ងន់ធ្ងរកម្រិតណាទៅ?

អ្នកស្រី ព្រីស៊ីឡា ក្លេប៖ អំពើឆបោកតាមអនឡាញនេះធ្វើឡើងរួមគ្នាតាមបែបផែនជាការវិនិយោគបែបឆបោក និងទម្រង់ស្នេហាបោកប្រាស់។ ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនព្យាយាមអូសទាញមនុស្សចូលទៅក្នុងទំនាក់ទំនងមួយដែលតាមរយៈនេះជនរងគ្រោះចាប់ផ្តើមផ្តល់លុយកាក់ រួចហើយក្រុមអ្នកឆបោកផ្ទេរវាទៅជារូបិយប័ណ្ណឌីជីថល ឬគ្រីបតូ (Cryptocurrency)។ ពេលដែលពួកគេធ្វើដូច្នេះហើយ លុយទាំងនេះ គឺបាត់អស់ហើយ។ ក្រុមអ្នកឆបោកគ្រាន់តែបង្វិលលុយទៅកន្លែងដទៃទៀត ដែលមនុស្សមិនអាចមើលឃើញទៀតឡើយ។ នេះគឺជាផ្នែកនៃបណ្ដាញមួយដែលរីកដុះដាលនៅពាសពេញតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ វាមិនមែនកើតឡើងតែក្នុងរដ្ឋមួយៗទេ តែវាកើតឡើងជាបណ្ដេញតែម្តង។ នេះជាចំណុចសំខាន់ដែលយើងព្យាយាមពិនិត្យមើលនៅក្នុងការសិក្សានេះ។

លោក ស៊ឹង សែនករុណា នឹងបន្តធ្វើជាអ្នកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា ទោះទៅរស...

អ្នកប្រើហ្វេសប៊ុកថា លោក ហ៊ុន សែន សម្ដែងបញ្ចេញកំហឹងលើវៀតណាម

Sunday, 26 May 2024

ប្រពន្ធលោក នី ណាក់ ខកចិត្តនឹងមន្ត្រីមិនបញ្ជូនប្ដីមកពន្ធនាគារភ្នំពេញ

ដោយ យ៉ង ចាន់តារា
2024.05.26

រូបលោកស្រី សុខ ស៊ីណែត និងប្ដីរបស់លោកស្រី គឺលោក នី ណាក់ ជាអ្នកជំនាញកសិកម្ម បង្ហោះលើហ្វេសប៊ុក កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០២៣។

រូប៖ ហ្វេសប៊ុក Nak Ny

ប្រពន្ធលោក នី ណាក់ សោកស្ដាយដែលមន្ត្រីអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារមិនផ្ទេរប្ដីលោកស្រីពីពន្ធនាគារត្រពាំងផ្លុង ខេត្តត្បូងឃ្មុំ មកពន្ធនាគាររាជធានីភ្នំពេញវិញ។ ការលើកឡើងបែបនេះគឺបន្ទាប់ពីលោកស្រីទើបតែទទួលបានលិខិតបញ្ជាក់ពីអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារថា មិនផ្ទេរប្ដីលោកស្រីមកឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារព្រៃសរាជធានីភ្នំពេញឡើយ ដោយសារជនឃុំរូបនេះមិនគោរពតាមបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងពន្ធនាគារ។

ស្របពេលដែលអ្នកជំនាញកសិកម្ម លោក នី ណាក់ នឹងឡើងសវនាការនៅថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ទៅតាមការកោះហៅរបស់តុលាការកំពូល អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារក៏បានចេញលិខិតបដិសេធសំណើសុំផ្ទេរកន្លែងឃុំខ្លួន លោក នី ណាក់ ពីពន្ធនាគារត្រពាំងផ្លុង មកឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារព្រៃសរាជធានីភ្នំពេញវិញដែរ។

កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ បានចេញលិខិតបដិសេធសំណើរបស់មេធាវីលោក នី ណាក់ ដែលស្នើសុំប្ដូរកន្លែងឃុំខ្លួនពីមណ្ឌលអប់រំកែប្រែទី៣ ទៅឃុំនៅមណ្ឌលអប់រំកែប្រែទី១។ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ បានបញ្ជាក់ថាការបដិសេធនេះគឺដោយសារ អំឡុងពេលជាប់ឃុំនៅពន្ធនាគារអប់រំកែប្រែទី១ជនជាប់ចោទរូបនេះ មិនគោរពតាមបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងពន្ធនាគារ ដែលបានញុះញង់ជនជាប់ឃុំដទៃបង្កជាបក្ខពួកធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខសណ្ដាប់ធ្នាប់ក្នុងពន្ធនាគារ។

The run-up to the provincial, municipal and district council elections has featured arrests of opposition.

By RFA Khmer
2024.05.24

Parties finish campaigning ahead of Cambodia’s nationwide local vote

Cambodia’s Candlelight Party supporters on trucks march during an election campaign for the June 5 communal elections in Phnom Penh on May 21, 2022.

(Heng Sinith/AP)

Political parties in Cambodia have wrapped up an eight-day campaign period ahead of Sunday’s provincial, municipal and district council elections that will feature candidates from the ruling Cambodian People’s Party and four other parties.

The nationwide election follows February’s Senate election and last July’s national parliamentary elections. The long-ruling Cambodian People’s Party, or CPP, won almost all seats in both of those elections.

Like the two recent votes, Sunday’s local election has also featured a crackdown on opposition activists in recent months, including the arrests of three opposition party members on May 9.

Sun Chanthy, 44, president of the National Power Party, was arrested at Phnom Penh International Airport upon his return from Japan, where he had addressed Cambodian supporters. He was charged with incitement.

ENG_KHM_LOCAL ELECTIONS_05242024.2.jpg — A Cambodian beggar sits on the sidewalk near political party posters including FUNCINPEC, upper right, and the Cambodia People’s Party, upper left, during a campaign rally period for the July 23 general election on the outskirts of Phnom Penh on July 20, 2023. (Heng Sinith/AP)

Saturday, 25 May 2024

Cambodia's waterway project will deliver prosperity

Opinion

Canal to be vessel for commerce and cooperation, not conflict or coercion

Sun Chanthol
May 25, 2024 05:00 JST

Nikkei Asia

The Mekong riverfront in Phnom Penh: The new waterway will provide a direct route for trade, reducing dependence on foreign ports. © AP

Sun Chanthol is deputy prime minister of Cambodia and first vice-chairman of the Council for the Development of Cambodia.

Stretching 180 kilometers from the dynamic heart of Phnom Penh to the tranquil shores of Kep province on the Gulf of Thailand, the Funan Techo Integrated Water Resources Management project, unveiled in May 2023, will modernize Cambodia's ancient waterways and bring a new era of economic prosperity and sustainable development.

Revitalizing a waterway utilized by the ancient Funan kingdom over 2,000 years ago, the canal will be widened to 100 meters and deepened to 5.4 meters to accommodate vessels up to 3,000 deadweight metric tons. This will require the construction of three water gate systems and 11 bridges.

Environmental advocates, social planners and geopolitical analysts have rightfully scrutinized the proposed water management system. The welfare of the Mekong River ecosystem, the livelihoods of local communities and the balance of regional power dynamics are matters the Cambodian government is approaching not with defiance but with the utmost responsibility.

This ambitious and scrupulously planned waterway project is underpinned by a commitment to economic efficiency, environmental sustainability and regional stability.

សហគមន៍នៅតំបន់បឹងទន្លេសាបស្នើឱ្យអាជ្ញាធរការពារដីព្រៃលិចទឹកកុំឱ្យបាត់បង់

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2024.05.24

អាជ្ញាធរទន្លេសាប ចុះផ្ទៀងផ្ទាត់ព្រៃលិចទឹក ក្នុងតំបន់បឹងទន្លេសាប នៃខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងសៀមរាប កាលពីដើមខែឧសភា ២០២៤។

រូប៖ ហ្វេសប៊ុកអាជ្ញាធរទន្លេសាប

ពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់បឹងទន្លេសាប និងមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលនៅតែព្រួយបារម្ភពីវិបត្តិបរិស្ថានក្នុងតំបន់បឹងទន្លេសាប ដោយសារសកម្មភាពកាប់ទន្ទ្រានដីព្រៃលិចទឹកកាន់តែរីកធំឡើង បង្កឱ្យប៉ះពាល់កន្លែងត្រីពងកូន និងជីវភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋ។

ប្រជាសហគមន៍នេសាទរស់នៅក្នុងខេត្តសៀមរាប និងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង សង្កេតឃើញថា អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានតែងតែធ្វេសប្រហែស បណ្តែតបណ្តែតឱ្យកើតមានសកម្មភាពកាប់ទន្ទ្រានដីព្រៃលិចទឹកក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួនដដែលៗ ស្ទើរក្លាយជាទម្លាប់ទៅហើយ បង្កការគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរដល់អាយុជីវិតត្រី ក្នុងតំបន់បឹងទន្លេសាទ នៅថ្ងៃអនាគត។

ប្រជានេសាទរស់នៅឃុំកំពង់ភ្លុក ខេត្តសៀមរាប លោកស្រី បឿន សំបូរ ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី ២៣ ឧសភាថា ដីព្រៃលិចទឹកក្នុងឃុំកំពង់ភ្លុកជាប់បឹងទន្លេសាប ល្អមើលតែពីខាងក្រៅ បន្លំភ្នែកភ្ញៀវទេសចរ ក៏ប៉ុន្តែនៅពេលដើរចូលខាងក្នុងបន្តិច ត្រង់ចំណុចភូមិគោកក្តុល រហូតទល់នឹងព្រែកកំពង់ឃ្លាំង ដីព្រៃលិចទឹកក្នុងតំបន់នោះ ត្រូវគេកាប់ទន្ទ្រានក្លាយជាវាលដាច់កន្ទុយភ្នែក ដោយមានផ្នែកខ្លះគេដុតដើមឈើកម្ទេចចោល ដើម្បីយកដីដាំសណ្តែក និងដាំដំណាំផ្សេងទៀត គ្រប់គ្រងកម្មសិទ្ធិឯកជន។

ប្រការនេះលោកស្រីថា ប៉ះពាល់ត្រីជាច្រើនប្រភេទ រស់នៅក្នុងតំបន់បឹងទន្លេសាប និងវិស័យទេសចរ។

លោកស្រី បឿន សំបូរ៖ «វាកាប់ឡើងដល់ឃ្លាំងល្វឹងល្វើយដល់ឃ្លាំង រាល់ថ្ងៃ យើងឃើញភ្លើងរាល់ថ្ងៃព្រោះឃើញភ្លើងហុយរាល់ថ្ងៃ គេកាប់ហើយគេដុត»។

កម្ពុជាគ្រោងបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសថែមទៀតដើម្បីទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគពីកូរ៉េ ជប៉ុន និងចិន

ដោយ សេក បណ្ឌិត
2024.05.24

កំពង់ផែខេត្តព្រះសីហនុ រូបពីកាលពីថ្ងៃទី៣១ មករា ២០២៤។

រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អះអាងថា ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរយៈពេល ៤ថ្ងៃ នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង (South Korea) គឺលោកបានជួបជាមួយក្រុមហ៊ុនកូរ៉េធំៗជាច្រើន។

តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ កម្ពុជាគ្រោងនឹងបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសថែមទៀត ដោយរំពឹងទុកថា នឹងទទួលបានការវិនិយោគពីប្រទេសកូរ៉េ ចិននិងជប៉ុនកាន់តែច្រើនសម្រាប់អនាគត។

ក៏ប៉ុន្តែអ្នកតាមដានបញ្ហាសង្គម និងនយោបាយ យល់ថាការបើកតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសតែ មួយមុខមិនមែនជាដំណោះស្រាយយូរអង្វែងសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានោះទេ។

អ្នកតាមដានការអភិវឌ្ឍសង្គម និងនយោបាយ លើកឡើងថាស្ថានភាពនយោបាយនៅកម្ពុជាដូចបច្ចុប្បន្ន មិនអាចបង្កើតភាពកក់ក្តៅនិងការជឿទុកចិត្ត ឱ្យក្រុមហ៊ុនធំៗមកពីរទេសកូរ៉េខាងត្បូងនិងជប៉ុន ដែលជាប្រទេសសេរី ចូលមកវិនិយោគបានច្រើនដូចការរំពឹងទុកទេ។

ភាពរាំងស្ទះ ដែលមិនអាចឱ្យក្រុមហ៊ុនធំៗ នៃប្រទេសសេរី ចូលមកវិនិយោគនៅកម្ពុជា គឺដោយសារតែរដ្ឋាភិបាល កំពុងគ្រប់គ្រងអំណាចប្រាសចាកពីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ មិនគោរពសិទ្ធិមនុស្ស មិនអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ គំរាមកំហែងទៅលើគណបក្សប្រឆាំង ព្រមទាំងបំបិទសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនិងសេរីភាពសារព័ត៌មានជាដើម។

Friday, 24 May 2024

កូដករណាហ្គាវើលដ៍បង្ហាញពីទុក្ខលំបាកគរដូចភ្នំ ក្រោយគ្មានដំណោះស្រាយការងារ

យុវជនចូលសាងផ្នួសរយៈពេលខ្លីដើម្បីអប់រំចិត្តក្នុងបុណ្យវិសាខបូជា

ជំហររបស់យុវជន លី ចាន់ដារ៉ាវុត ចំពោះបុព្វហេតុសង្គម

Vietnam ‘does not support’ anti-Hun Sen comments on TikTok: ministry

Khmer Circle:

Vietnam also dispatched its delegation to Phnom Penh in the seventies to hail and congratulate Pol Pot's Democratic Kampuchea regime before sending in 200,000 troops to topple it.

Hun Sen - Hanoi's protégé and its Chosen One - knows better than most that Vietnam's wishes translate to commands that can be ignored at costly consequences. Hence, his increasing reliance on Beijing for his own protection and leverage in dealing with his Vietnamese bosses.

^^^

A Vietnamese spokesperson reiterated a call for Cambodia to share information on canal project.

By RFA Staff
2024.05.24

Vietnam ‘does not support’ anti-Hun Sen comments on TikTok: ministry

Cambodia's then-Prime Minister Hun Sen (L) is greeted by Vietnam's Communist Party General Secretary Nguyen Phu Trong at the Party's headquarters in Hanoi, Vietnam December 20, 2016.

Reuters/Kham

Vietnam "does not support" offensive comments about veteran Cambodian leader Hun Sen posted on one of his social media pages, Vietnam’s foreign ministry said in a response to a Cambodian request for help to track down those responsible.

Hun Sen, who now heads Cambodia’s Senate, said he suspected the disparaging comments on his TikTok page were in response to his support for a Chinese-developed canal project in southern Cambodia. Hun Sen is spearheading development of the Funan Techo canal but Vietnam regards it with suspicion, fearing disruption to vital flows of water down the Mekong river.

“We do not support the opinions and comments that provoke division between friendly people of Vietnam and Cambodia, as well as personally target leaders of both countries,” a spokeswoman for the Vietnamese ministry, Pham Thu Hang, told a press briefing on Thursday.

“Those supposed Vietnamese accounts only express their personal opinions and do not represent Vietnam’s government or the people,” she added, though stopping short of condemning the unidentified people who posted the comments.

Disagreement over the canal has strained relations between the neighbors, who have been staunch allies for decades.

តើការចេញតតាំងនឹងវៀតណាមរបស់លោក ហ៊ុន សែន បង្ហាញពីអ្វីខ្លះ?

ពលរដ្ឋបឹងតាមោកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមិនប្រក្រតីក្រោយសមាជិកគ្រួសារជាច្រើននាក់ជាប់បណ្ដឹងនៅតុលាការ

ដោយ ប្រាជ្ញ ចេវ
2024.05.23

ពលរដ្ឋរងគ្រោះនៅតំបន់បឹងតាមោក ខណ្ឌព្រែកព្នៅ មកឃ្លាំមើល សវនាការពលរដ្ឋនៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១៧ ឧសភា ២០២៤។

រូប៖ ពលរដ្ឋផ្ដល់ឱ្យ

ប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះដីធ្លីនៅតំបន់បឹងតាមោកមួយចំនួនកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពតានតឹង មានសម្ពាធផ្លូវចិត្ត និងប្រឈមបញ្ហាគ្រួសារ ក្រោយពេលអាជ្ញាធរខណ្ឌព្រែកព្នៅ បានប្ដឹងពួកគាត់ទៅតុលាការជាច្រើនករណី ដោយសារការតស៊ូទាមទាររកដំណោះស្រាយដីធ្លី។ មន្ត្រីឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សយល់ឃើញថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែគិតគូរពីបញ្ហាប្រឈមរបស់ពលរដ្ឋជាធំ ជាជាងធ្វើឱ្យមានការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងពលរដ្ឋ និងអាជ្ញាធរដែលបង្កឱ្យខាតបង់ប្រយោជន៍ជាតិ។

ពលរដ្ឋមានជម្លោះដីធ្លីនៅតំបន់បឹងតាមោកលើកឡើងថា អាជ្ញាធរខណ្ឌព្រែកព្នៅ និងតុលាការកំពុងដាក់សម្ពាធបន្ថែមលើពួកគាត់ ខណៈកុមារខ្លះមិនបានទៅសាលារៀន និងពលរដ្ឋខ្លះមានបញ្ហាស្មារតីមិនល្អ ដោយសារតុលាការចេញដីកាកោះហៅជាបន្តបន្ទាប់។

ពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់បឹងតាមោក លោកស្រី សឿន ស្រីសុទ្ធ ឱ្យវិទ្យុអាស៊ីសេរីដឹងថា សមាជិកគ្រួសាររបស់លោកស្រីចំនួន៣នាក់ជាប់ពាក្យបណ្ដឹងនៅតុលាការ ដោយសារប្រើសិទ្ធិសេរីភាពការពារដីលំនៅឋាន។ លោកស្រីបន្តថា ដោយសារបញ្ហាបាត់បង់ប្រាក់ចំណូល និងមានដីកាកោះហៅឡើងតុលាការជាញឹកញាប់ផងនោះធ្វើឱ្យគ្រួសារលោកស្រីរស់នៅមិនចុះសម្រុងគ្នា។

លោកស្រី សឿន ស្រីសុទ្ធ៖ «ដេកគិតដេកព្រួយមិនហ៊ានដើរចោលផ្ទះទេ ខ្លាចមកវិញគេកាយផ្ទះរលំ ឬចាក់ដីលើផ្ទះគិតសព្វបែបសព្វយ៉ាងពីព្រោះដំណោះស្រាយកាន់តែតវ៉ាកាន់តែទាមទារសិទ្ធិរស់នៅពួកគាត់តែងតែបន្ទាបតម្លៃ ឬក៏គំរាមកំហែងមកលើប្រជាសហគមន៍ជាបន្តបន្ទាប់»។

តុលាការបដិសេធសំណើមេធាវីលោក កឹម សុខា ស្នើសុំឱ្យកោះហៅសមត្ថកិច្ចមកសួរដេញដោល

ដោយ ខាន់ លក្ខិណា
2024.05.23

តុលាការបដិសេធសំណើមេធាវីលោក កឹម សុខា ស្នើសុំឱ្យកោះហៅសមត្ថកិច្ចមកសួរដេញដោល

លោក ផែង ហេង សហមេធាវីការពារក្ដីលោក កឹម សុខា ថ្លែងក្រោយសវនាការនៅសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ឧសភា ២០២៤។
រូប៖ ពលរដ្ឋផ្ដល់ឱ្យ

សហមេធាវីការពារក្តីឱ្យលោក កឹម សុខា ខកចិត្តដែលប្រធានក្រុមប្រឹក្សា សាលាឧទ្ធរណ៍ បដិសេធសំណើរបស់ពួកគាត់ ដែលបានស្នើសុំឱ្យកោះហៅមន្ត្រី នគរបាលមកសួរដេញដោល។ ការបដិសេធនេះ ដោយចៅក្រមលើកហេតុផលថា ការសួរដេញដោលមន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ គួរធ្វើនៅដំណាក់កាលចៅក្រមស៊ើបសួរ មិនមែនធ្វើនៅដំណាក់កាលចៅក្រមជំនុំជម្រះនោះទេ។

មេធាវីការពារក្ដីឱ្យលោក កឹម សុខា លើកឡើងថា ការស្នើសុំឱ្យប្រធានក្រុមប្រឹក្សា ជំនុំជម្រះកោះហៅមន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌មកសួរដេញដោលនេះ ដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ ពីព្រោះវីដេអូដែលសមត្ថកិច្ចយកមកសំអាងក្នុងការចាប់ខ្លួនកូនក្ដី គឺ ជាវីដេអូកាត់តខុសពីខ្លឹមសារដើម។

សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា បានបើកសវនាការជាលើកទី៩ លើបណ្ដឹងជំទាស់របស់មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងលោក កឹម សុខា ប្រឆាំងនឹង សេចក្ដីសម្រេចរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលបានផ្ដន្ទាទោសឱ្យលោក ជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ២៧ឆ្នាំ ពីបទសន្ទិដ្ឋភាពជាមួយបរទេស ឬឃុបឃិតត្រូវរ៉ូវគ្នាជាមួយបរទេស។

As Cambodia launches $36.6bn building drive, China, Japan fight for spoils

Cambodian Prime Minister Hun Manet has unveiled a 174-project master plan that has attracted bids by rival powers.

Cambodia is aiming to becoming a high-income nation by 2050 [Paula Bronstein/Getty Images]

By Andrew Haffner

Published On 16 May 202416 May 2024
AJ

Phnom Penh, Cambodia – Cambodia is pushing for an infrastructural renaissance, but it will need some help from its friends abroad to chip away at an estimated price tag of $36.6bn.

That was the final sum calculated by the Cambodian government and published earlier this year in a 174-project master plan that would overhaul the national transportation and logistics network within an ambitious timeframe of just a decade.

The goal to crisscross the kingdom with expressways, high-speed rail lines and other works fits closely with the state’s longstanding wish of becoming an upper-middle-income country in 2030 and a high-income nation by 2050.

Since the unopposed ascension last year of Prime Minister Hun Manet – the son of former Prime Minister Hun Sen, the country’s leader of nearly 40 years – his new government of aspiring technocrats has pressed forward with the building campaign, beseeching foreign allies for closer ties and increased investment while assuring the public of big things to come.

“We shall not withdraw from setting our targets in building road and bridge infrastructure,” Hun Manet said at a February groundbreaking for a Phnom Penh bridge funded with a Chinese loan.

“Roads are like blood vessels to feed the organs wherever it goes … soon we will have the ability not only to just possess [material things] but also for Cambodians to build by themselves infrastructural marvels such as bridges, highways and subways.”

ជម្នះឧបសគ្គជិះកង់១ពាន់គីឡូម៉ែត្រដើម្បីការពារបរិស្ថាន និងកែប្រែស...

តើផែនការកម្ទេចអ្នកមិនយល់ស្របតាមខ្លួនរបស់ត្រកូលហ៊ុនទទួលបានជ...

ចិនអាចប្រើប្រាស់កំពង់ផែរាមដើម្បីឈ្លបយកការណ៍ និងប្រមូលព័ត៌មានសម្ងាត់ពីប្រ...

លោក ហ៊ុន សែន «នៅពីក្រោយខ្នងកូនប្រុស» ដើម្បីរក្សាការដឹកនាំកម្ពុជាទៅជារបបផ្ដាច់ការ

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2024.05.22

លោក ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ថ្លែងក្នុងកម្មវិធីសន្និសីទស្ដីពីអនាគតកម្ពុជាគ្មានអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ កាលពីថ្ងៃទី២២ ឧសភា ២០២៤។

រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក ហ៊ុន សែន

ត្រកូលហ៊ុនកំពុងតែដឹកនាំកម្ពុជាឆ្ពោះទៅរករបបផ្ដាច់ការក្រោមរូបភាពប្រជាធិបតេយ្យក្លែងក្លាយ។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានដាក់ផែនការកម្ទេចអ្នកដែលមិនគាំទ្រខ្លួនមិនខុសពីរបបខ្មែរក្រហមឡើយ។

កម្ពុជាក្រោមការដឹកនាំរបស់ត្រកូល ហ៊ុន បានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការជាឧបករណ៍ផ្ដាច់មុខសម្រាប់ចាប់ចងអ្នករិះគន់ និងមន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំង ដោយគ្មានត្រាប្រណី។

ក្រុមអ្នកតាមដានកិច្ចការនយោបាយលើកឡើងថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គ្រាន់តែជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនិមិត្តរូបទេ តែជាក់ស្ដែងអ្នកដែលកាច់ចង្កូតការដឹកនាំកម្ពុជានៅតែលោក ហ៊ុន សែន ដដែល។ លោក ហ៊ុន សែន បានទាញកម្ពុជាទៅជារបបផ្ដាច់ការក្រោមផ្លាកប្រជាធិបតេយ្យក្លែងក្លាយ។

អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងប៉ាស៊ីហ្វិកលោក សេង វណ្ណលី មានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលដាក់ទិសដៅសំឡេងប្រឆាំង ឬអ្នកមិនគាំទ្រខ្លួន ដើម្បីត្រួសត្រាយផ្លូវឱ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដឹកនាំប្រទេសទៅមុខដោយគ្មានឧបសគ្គ។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ «រដ្ឋាភិបាលព្យាយាមបង្ក្រាប អាចកម្ទេចគណបក្សប្រឆាំងនៅក្នុងស្រុក។ មូលហេតុដោយសារតែអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីគិតថា ជាពេលវេលាល្អ ត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ឱ្យ នាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្ន ហើយឥឡូវនេះ ជាការក្ដោបក្ដាប់អំណាចទាំងស្រុង»។

រដ្ឋាភិបាលដឹកនាំប្រទេសដោយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការ និងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធបង្ក្រាបចាប់ចងមនុស្សដាក់ពន្ធនាគារមិនថា អ្នករិះគន់អ្នកប្រឆាំង សហជីព ស្ត្រី ឬយុវជនឥតត្រាប្រណី។ ការធ្វើដូច្នេះ ដើម្បីជាស្ពានចម្លងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឱ្យឡើងកាន់អំណាចបន្ត។ ទោះបីជាពេលនេះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្ដោបក្ដាប់អំណាចបន្តពីលោក ហ៊ុន សែន បានជោគជ័យហើយក៏ដោយ ក៏រដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយ ហ៊ុន ម៉ាណែត នេះមិនបន្ធូរដៃពីការចាប់ចងអ្នកមិនគាំទ្រខ្លួនឡើយ។

លោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាឱ្យបង្ក្រាបចលនាបដិវត្តន៍ពណ៌ ទាំងដែលកម្ពុជាគ្មានសញ្ញាបដិវត្តន៍ពណ៌

ដោយ សេក បណ្ឌិត
2024.05.22

រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក ហ៊ុន សែន

ប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាឱ្យកងកម្លាំងនគរបាលជាតិ និងទាហានបង្ក្រាបរាល់បុគ្គល ឬក្រុមដែលហ៊ានធ្វើបដិវត្តន៍ពណ៌។ មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលចាត់ទុកថា ការថ្លែងសារនេះគឺជាការគំរាមកំហែងពលរដ្ឋនៅមុនការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ហើយកម្ពុជាក៏គ្មានអ្នកធ្វើបដិវត្តន៍ពណ៌នោះដែរ។

ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រធានបក្សកាន់អំណាច លោក ហ៊ុន សែន នៅទី២២ ខែឧសភា បានថ្លែង ក្នុងសន្និសីទស្ដីពីអនាគតកម្ពុជាគ្មានអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ថា បុគ្គលឬក្រុមមួយចំនួននឹងអាចប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របដិវត្តពណ៌ដែលអាចធ្វើឱ្យកម្ពុជាមានសង្គ្រាម ឬឈានដល់មានអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ឡើងវិញ។

អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលធ្លាប់បាន កាន់អំណាចនៅកម្ពុជាជិត៤០ឆ្នាំមុនប្រគល់អំណាចទៅឱ្យកូនប្រុសគ្រប់គ្រងបន្តរូបនេះបញ្ជាទៅកាន់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធឱ្យបង្ក្រាបរាល់ក្រុម ឬបុគ្គល ដែលលោកចាត់ទុកថាជាអ្នកធ្វើបដិវត្តពណ៌ ដើម្បីការពារសន្តិភាព។ លោក ថា គន្លឹះរបស់បដិវត្តពណ៌ គឺជាការបំបែកអព្យាក្រឹត្យកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងរដ្ឋបាលស៊ីវិលដែលធ្លាប់កើតឡើងម្ដងរួចទៅហើយកាលពីឆ្នាំ២០១៣។

លោក ហ៊ុន សែន៖ «នេះគឺជាទីបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក មេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ អគ្គបញ្ជាការ ចាំឱ្យច្បាស់ មេប៉ូលិស ចាំឱ្យច្បាស់ អព្យាក្រឹត្យបានតែរវាងបក្ស និងបក្ស បើយើងជំពាក់ការពារឱ្យបក្សនយោបាយណាត្រូវតែការពារបក្សនយោបាយដទៃដូចគ្នា ប៉ុន្តែរវាងបក្សនយោបាយ និងរដ្ឋាភិបាលអត់មានអព្យាក្រឹត្យទេសុំទោស ហែងចេញមកចង់ផ្ដួលរំលំដាក់ហែងក្រវាត់ចោល និយាយឱ្យច្បាស់តែម្ដង»។

ជនជាតិដើមព្នង ៥ភូមិ នៅមណ្ឌលគិរី តវ៉ាទាមទារដីធ្លីអាស្រ័យផលដែលអាជ្ញាធរដកហូតទាំងស្រុង

ដោយ សុជីវី
2024.05.21

ជនជាតិដើមភាគតិចព្នងចំនួន ៥ ភូមិ ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី តវ៉ាមិនសុខចិត្តនឹងទង្វើរបស់អាជ្ញាធរដកហូតដីស្រែចម្ការ និងដីអាស្រ័យផល របស់ពួកគាត់ទាំងស្រុង នៅព្រឹកថ្ងៃទី២១ ឧសភា ២០២៤។

រូប៖ ពលរដ្ឋផ្តល់ឱ្យ

ជនជាតិដើមភាគតិចព្នងជាង ២រយនាក់ (២២៥)រស់នៅភូមិចំនួន ៥ ភូមិ ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី នៅព្រឹកថ្ងៃទី២១ ឧសភា បន្តតវ៉ាជាថ្មីទៀត មិនសុខចិត្តនឹងទង្វើរបស់អាជ្ញាធរ ដែលដកហូតដីស្រែចម្ការ និងដីអាស្រ័យផល របស់ពួកគាត់ទាំងស្រុង ដោយលើកហេតុផលថាដីទាំងនោះឋិតក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំណាមលៀរ គ្រប់គ្រងដោយក្រសួងបរិស្ថាន។

ជនជាតិដើមភាគតិចព្នងរស់នៅភូមិពូចា ឡាំមេះ ពូលុ ពូទិល និងភូមិពូរាំង ឃុំប៊ូស្រា ស្រុកពេជ្រាដា ប្តូរជីវិតនឹងមិនព្រមប្រគល់ដីស្រែចម្ការកេរឪពុកម្ដាយទំហំជាង ៥ពាន់ហិកតារ (៥.៥៤៨) ជូនអាជ្ញាធររដ្ឋវិញនោះឡើយ។

អ្នកភូមិទាំងនោះ ស្នើឱ្យអាជ្ញាធរសិក្សាពីស្ថានភាពដីដាំដុះជាក់ស្តែង ដើម្បីកាត់ឆ្វៀលប្រគល់ជូនសហគមន៍ប្រើប្រាស់ ចិញ្ចឹមជីវិតក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន និងនៅថ្ងៃអនាគត។

តំណាងពលរដ្ឋ លោក ប្រ៉ប ទុច ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី២១ ឧសភា ថា អ្នកភូមិនឹងគ្មានដីដាំដុះ ចិញ្ចឹមជីវិតទៀតទេ ប្រសិនបើអាជ្ញាធរនៅតែមិនព្រមប្រគល់ដីឱ្យពួកគាត់ដាំដុះបែបប្រពៃណីជាយូរមកហើយ ។

កម្ពុជាកោះហៅទូតវៀតណាម មកសួរនាំរឿងសារជេរប្រមាថលោក ហ៊ុន សែន

Tuesday, 21 May 2024

លោកសម រង្ស៊ីថាកម្ពុជាចាយច្រើនជាងហ្វីលីពីនលើការសាងសង់ព្រលានយន្តហោះ

Suspected Vietnamese netizens target Cambodia’s Hun Sen on TikTok

The former prime minister received large numbers of derogatory comments in Vietnamese on social media.

By RFA Staff
2024.05.20

Suspected Vietnamese netizens target Cambodia’s Hun Sen on TikTok

Hun Sen delivered a special message to the government on the Funan Techo canal on May 16, 2024.

Cambodia government

Updated May 20, 2024, 04:48 a.m. ET.

Cambodia's Deputy Prime Minister on Monday summoned Vietnamese Ambassador Nguyen Huy Tang to discuss offensive comments under former Prime Minister Hun Sen's TikTok video posts, said the Cambodian ministry of information.

Sok Chenda Sophea, who is also Cambodia's foreign minister, said the comments "caused bad feelings among the royal government and the people of Cambodia" and asked for Vietnam's cooperation to determine the identity of the people behind them.

The move comes after Hun Sen asked authorities to cooperate with Vietnam to track down people who left disrespectful comments in Vietnamese on his TikTok videos.

"I was really surprised when I saw the comments to the TikTok [clips] that I posted,” Hun Sen wrote on Facebook on Sunday.

Monday, 20 May 2024

ពលរដ្ឋខ្មែរប្រមាណ៥០០នាក់ធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅកូរ៉េខាងត្បូង

សម្ភាសន៍ជុំវិញបាតុកម្មរបស់ពលករខ្មែរនៅប្រទេសកូរ៉េ

រដ្ឋាភិបាល «ត្រូវឈប់ឲ្យឈ្មួញបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ» ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយទៅលើការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ

2024.05.18

រដ្ឋាភិបាល «ត្រូវឈប់ឲ្យឈ្មួញបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ» ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយទៅលើការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន លោក អ៊ាង សុផល្លែត។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក អ៊ាង សុផល្លែត

សកម្មជនបរិស្ថាន និងអ្នកឃ្លាំមើលធនធានធម្មជាតិថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវឈប់បណ្ដែតបណ្ដោយ និងអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមឈ្មួញបំផ្លិចបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងកាត់បន្ថយការចំណាយថវិកាជាតិ ក្នុងការបន្សាំ និងការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។ការលើកឡើងនេះ បន្ទាប់ពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន ប្រកាសថា កម្ពុជាត្រូវការលុយជាង ៧ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីបន្សាំនិងកាត់បន្ថយការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុនៅកម្ពុជា។

សកម្មជនបរិស្ថាន និងអ្នកឃ្លាំមើលធនធានធម្មជាតិ លើកឡើងស្រដៀងគ្នាថា ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយថវិកាជាតិ និងទៅខ្ចីបំណុលបរទេសរាប់ពាន់លានដុល្លារ ចំណាយទៅលើការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ រដ្ឋាភិបាលត្រូវបញ្ឈប់គម្រោងវិនិយោគទាំងឡាយណា ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងបំផ្លិចបំផ្លាញនូវធនធានធម្មជាតិ។

ជីវិតអ្នកនេសាទនៅតំបន់កោះតូច ខេត្តព្រះសីហនុ

គ្រួសារមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងកំពុងជាប់ឃុំរិះគន់រដ្ឋាភិបាលថា ផ្ដល់ការលើកលែងទោស ធ្វើឡើងដោយអយុត្តិធម៌ និងពុករលួយ

ដោយ ថា ថៃ
2024.05.17

(ពីឆ្វេង) ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក កឹម សុខា អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន លោក ថាច់ សេដ្ឋា និងសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និងជាអ្នកជំនាញច្បាប់អន្តរជាតិ កញ្ញា សេង ធារី។

RFA File

ក្រុមគ្រួសារមន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំង ដែលកំពុងជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារ រិះគន់រដ្ឋាភិបាលថា ស្នើការលើកលែងទោស ចំពោះអ្នកជាប់ឃុំ គ្មានតម្លាភាព ដោយរំលងអ្នកទោសមនសិការ និងអ្នកទោសនយោបាយ។ ការរិះគន់នេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានទូលថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ លើកលែងទោសឱ្យទណ្ឌិតចំនួន ១៤នាក់ ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមនោះ ពុំមានឈ្មោះអ្នកទោសមនសិការឡើយ។

មកទល់ពេលនេះ ក្រុមអ្នកទោសនយោបាយ និងអ្នកទោសមនសិការ ដែលសហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ តែងទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាល ដោះលែងឱ្យមានសេរីភាពនោះ ប៉ុន្តែពួកគាត់នៅតែគ្មានវាសនាទទួលបានការបន្ធូរបន្ថយទោស និងលើកលែងទោសតាមគោលការណ៍របស់ក្រសួងយុត្តិធម៌ក្នុងឱកាសបុណ្យជាតិឡើយ។

ប្រពន្ធសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំង លោក កាក់ កុម្ភារ ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារ លោកស្រី ព្រំ ចន្ថា ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ថា ការសម្រេចលើកលែងទោសដល់អ្នកជាប់ឃុំ ក្នុងឱកាសបុណ្យជាតិ កន្លងមក គឺគ្មានតម្លាភាព និងរើសអើងនិន្នាការនយោបាយ ដោយរដ្ឋាភិបាល តែងតែលើកលែង និងបន្ធូរទោសឱ្យឧក្រិដ្ឋជន ប៉ុន្តែបែរជា តឹងរ៉ឹង និងដាក់សម្ពាធ មកលើអ្នកទោសមនសិការទៅវិញ។

លោកស្រី ព្រំ ចន្ថា៖ «ខ្ញុំទទូចហើយទទូចទៀតថា យើងសុទ្ធតែជាខ្មែរទេ ហើយយើងកុំស្អីបន្តិចរិះគន់ ស្អីបន្តិចយករឿងចាប់ដាក់គុក ធ្វើជាគោលការណ៍។ សូមដោះលែងអ្នកទោសមនសិការទាំងអស់ ឱ្យមានសេរីភាព ដើម្បីចិញ្ចឹមប្រពន្ធកូន។ ធម្មតាប្អូន(អ្នកសារព័ត៌មាន)ត្រូវដឹងថា គាត់(លោក ហ៊ុន សែន) ក៏មានប្រពន្ធ មានកូន និងមានចៅ គាត់ក៏ចេះស្រលាញ់គ្រួសារគាត់ ហើយចុះខ្ញុំ? ពួកខ្ញុំបែកបាក់គ្រួសារ គិតមើល ថាតើនៅក្នុងពន្ធនាគារ ពិបាកយ៉ាងម៉េចខ្លះ ហើយគាត់ចាស់ៗអស់ហើយ»។

ពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោមគ្រោងប្រារព្ធរំលឹកថ្ងៃដែលបារាំងកាត់ឱ្យវៀតណាមត្រួតត្រាកាលពី៧៥ឆ្នាំមុន

ដោយ យន់ សាមៀន
2024.05.17

ពិធីរំលឹកខួបបាត់បង់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោម ក្រោមអធីបតីភាព សម្ដេច ស៊ីសុវត្ថិ ពង្សនារី មុនីពង្ស ព្រះរាជតំណាងរបស់ព្រះមហាក្សត្រ កាលពីឆ្នាំ២០១៩។

រូប៖ សារព័ត៌មាន ព្រៃនគរ

ពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោមនៅកម្ពុជា និងប្រទេសមួយចំនួននឹងប្រារព្ធទិវាលើកទី ៧៥ឆ្នាំ នៃថ្ងៃអាណានិគមបារាំងកាត់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោមទាំងខុសច្បាប់ឲ្យវៀតណាមត្រួតត្រា។ ពួកគេលើកឡើងថា ការរំលឹកព្រឹត្តិការណ៍នេះដើម្បីឲ្យកូនខ្មែរគ្រប់ជំនាន់ចងចាំនូវប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ជូរចត់នេះ និងដើម្បីសំដែងការដឹងគុណដល់វីរភាព និងពលីកម្មរបស់បុព្វបុរសខ្មែរដែលបានតស៊ូថែរក្សាពូជសាសន៍ខ្មែរសាសនាវប្បធម៌ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ឲ្យបានគង់វង្សរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

នៅកម្ពុជាសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោមដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍នឹងប្រារព្ធទិវាបាត់បង់ទឹកដីថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា នៅឯវត្តសាមគ្គីរង្សី ឋិតនៅខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។

កម្មវិធីនេះនឹងចាប់ផ្ដើមពីម៉ោង៨ព្រឹក ដល់ម៉ោង ១១និង៣០ថ្ងៃត្រង់ថ្ងៃអាទិត្យ ទី៩ មិថុនា។ ក្នុងពិធីនេះនឹងមានពិធីបុណ្យសង្ឃទានប្រគេនព្រះសង្ឃចំនួន៧៥អង្គ ឧទ្ទិសមហាកុសលប្រគេនគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធ ព្រះវីរៈសមណៈ និងជូនដួងវិញ្ញាណក្ខន្ធវីរបុរសខ្មែរស្នេហាជាតិ។ សមាគមក៏បានអញ្ជើញតំណាងព្រះរាជតំណាងរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទ នរោត្តម សីហមុនី ជាព្រះអធិបតីភាពផងដែរ។

បារាំងបានកាត់ទឹកដីកម្ពុជាទៅឲ្យវៀតណាមត្រួតត្រាទាំងខុសច្បាប់កាលពីថ្ងៃទី៤ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩ រហូតមកទល់ពេលនេះ មានរយៈពេល ៧៥ឆ្នាំហើយ៕

Friday, 17 May 2024

តស៊ូក្នុងគណបក្សជំទាស់ជាង២០ឆ្នាំ លោក ស៊ុន ចន្ធី ត្រូវជាប់ពន្ធន...

អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តី លោក ហ៊ុន សែន ស្នើឱ្យបញ្ឈប់យកព្រែកជីកហ្វូណនមកប្រ...

Thailand assists neighbors in repressing dissidents: rights group

Human Rights Watch says Thailand is increasingly dangerous for those fleeing persecution.

By RFA and BenarNews Staff
2024.05.15

Thailand assists neighbors in repressing dissidents: rights group

Detainees stand behind cell bars at the police Immigration Detention Center in central Bangkok on Jan. 21, 2019.
AP Photo/Sakchai Lalit

UPDATED on May 16, 2024 at 10:25 a.m. ET.

Thailand has been helping neighboring countries repress refugees and dissidents, making a country that was long a haven for exiles unsafe for those fleeing persecution, a human rights group said on Thursday.

In a report titled “‘We thought we were safe' - Repression and Forced Return of Refugees in Thailand” New York-based Human Rights Watch (HRW) said Thailand facilitated “surveillance, violence, abductions, enforced disappearances and forced returns” while Thai authorities in turn engaged in acts of “transnational repression” against Thai activists in exile.

“Governments in Southeast Asia have long been suspected of engaging in quid-pro-quo agreements about refugees and asylum seekers, colloquially known as ‘swap mart’ arrangements,” the rights group said.

Human Rights Watch said the then government of Prayuth Chan-o-cha, a Thai army chief who toppled a civilian government in May 2014, repressed dissidents from abroad, including from Cambodia, Vietnam and China.

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅដល់កូរ៉េ ខណៈបាតុករពីរក្រុម ត្រៀមតវ៉ាប្រឆាំងលោក

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បញ្ជាឱ្យរៀបចំមេធាវីការពារពលរដ្ឋរងគ្រោះដោយសារក្រុមហ៊ុន ឡេង ចាន់ណា ក្រោយពលករនៅកូរ៉េ ត្រៀមតវ៉ា

ដោយ សុជីវី
2024.05.15

រូបឯកសារ៖ (កណ្ដាល) លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងអ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា អគ្គនាយិកាក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលាន ស៊ីធី (Brilliant City) និងសហការីរបស់អ្នកស្រី (ឆ្វេង) នៅក្នុងពិធីបញ្ចូលសមាជិកគណបក្សប្រជាជន នៅខេត្តសៀមរាប កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។

រូប៖ ហ្វេសប៊ុក Oknha Leng Channa

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បញ្ជាឱ្យរៀបចំមេធាវីការពារក្ដីជូនពលរដ្ឋរងគ្រោះ ជាមួយក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលាន ស៊ីធី (Brilliant City) របស់អតីតឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ក្រោយពីពលករខ្មែរជាច្រើន នៅប្រទេសកូរ៉េ ត្រៀមតវ៉ាទាមទារឱ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពន្លឿនការដោះស្រាយជូនពួកគាត់។

ប្រជាពលរដ្ឋរាប់ពាន់នាក់នៅកម្ពុជា កំពុងជួបវិបត្តិបំណុលធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារតែការចាញ់បោកក្រុមឧកញ៉ា ដែលខ្លះធ្លាប់អះអាងថា ពួកគេមានទំនាក់ទំនងនឹងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៀតផង។ ជាក់ស្ដែង ពលរដ្ឋជិត ១ពាន់នាក់ ដែលរងគ្រោះ ដោយសារតែ ក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលាន ស៊ីធី នៅមិនទាន់ទទួលបានដំណោះស្រាយនៅឡើយ។

ការយឺតយ៉ាវ រកដំណោះស្រាយពីសំណាក់មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ បណ្ដាលឱ្យពលរដ្ឋមួយចំនួនផ្ទុះការតវ៉ា ជាបន្តបន្ទាប់។ ជាក់ស្ដែង នៅឯប្រទេសកូរ៉េ មានពលករខ្មែររាប់រយនាក់ ដែលចាញ់បោក អតីតឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ត្រៀមតវ៉ា ដើម្បីស្នើលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឱ្យពន្លឿនការរកដំណោះស្រាយ អំឡុងពេលលោកកំពុងមានវត្តមាន នៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ។

Government crackdown looks unlikely to target a controversial Chinese mining company.

By RFA Khmer
2024.05.15

Gold mining persists in protected forest, residents say

A view of the gold-mining operations of China's Late Cheng Mining Development Co., Ltd., in Cambodia's Kampong Thom province, in an undated photo.

Citizen journalist

A recent directive issued by the Cambodian government to crack down on illegal gold mining has not prevented a Chinese mining company from moving ahead with its project inside a protected forest, according to local residents and activists.

On May 4, the Ministry of Mines issued a statement saying it would “end illegal anarchic mining activities,” in order to promote legal mining. The statement underscores the danger of illegal mines that use chemicals and explosives and rely on deep wells dug without proper techniques.

But residents living near the Prey Lang Wildlife Sanctuary in Kratie and Kampong Thom provinces in central Cambodia said large scale mines continue to operate unimpeded, though their impact on the protected forest has been long recorded.

Golden memories...

Tuesday, 14 May 2024

អ្នកប្រើហ្វេសប៊ុករិះគន់ការបន្តចាប់អ្នកនយោបាយដាក់គុកដោយបទចោទមិនសមទំនង

ប្រពន្ធមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងថា តុលាការកំពូលជា «តុលាការមិនបានការ»

តុលាការឃុំខ្លួនមន្ត្រីបក្សភ្លើងទៀនខេត្តបាត់ដំបង តាមបណ្តឹងមន្រ្...

Monday, 13 May 2024

គ្រួសារ និងសហជីពទទូចឱ្យតុលាការដោះលែងប្រធានសហជីពលោក ម៉ម រិទ្ធី

ដោយ យ៉ង ចាន់តារា
2024.05.12

លោក ម៉ម រិទ្ធី ថ្លែងនៅក្នុងទិវាពលកម្មអន្តរជាតិ កាលពីថ្ងៃទី០១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ នៅសួនច្បារក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) រាជធានីភ្នំពេញ។

រូប៖ ហ្វេសប៊ុក CLC

សាច់ញាតិ និងមន្ត្រីសហជីព ទាមទារឱ្យតុលាការទម្លាក់បទចោទលើប្រធានសហព័ន្ធសហជីពកម្មករវិស័យនិយោជិកទេសចរណ៍ និងសេវាកម្មកម្ពុជា (CTSWF) លោក ម៉ម រិទ្ធី និងដោះលែងរូបលោកឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញដោយឥតលក្ខខ័ណ្ឌ។

គ្រួសារ និងសហជីព ចាត់ទុកការចាប់ខ្លួន លោក ម៉ម រិទ្ធី គឺជារឿងអយុត្តិធម៌ និងជាការគំរាមកំហែងដល់ការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពសហជីព តាមរយៈការចាប់កំហុសដើម្បីចោទប្រកាន់។

ប្រពន្ធ លោក ម៉ម រិទ្ធី គឺលោកស្រី គង់ សុដា ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី១១ ខែ ឧសភា ថា លោកស្រីហួសចិត្ត និងមិនអាចទទួលយកបាននោះទេ ដែលតុលាការផ្ដន្ទាទោសប្ដីលោកស្រីដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល១ឆ្នាំ៦ខែ ។ លោកស្រីបន្តថា តុលាការគួរតែពិចារណាដោះលែងប្ដីលោកស្រីឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ ពីព្រោះប្ដីលោកស្រីមិនបានប្រព្រឹត្តខុសដូចការចោទប្រកាន់របស់តុលាការឡើយ។

លោកស្រី គង់ សុដា៖ «ជាចុងក្រោយខ្ញុំស្នើសុំឱ្យគ្រប់ក្រុមការងារទាំងអស់ និងខាងមន្ត្រីរាជការ តុលាការជួយគាត់សើរើរឿងហ្នឹងវិញពីព្រោះហ្នឹងវាអត់សាកសមចាប់គាត់ឃុំដល់ថ្នាក់ហ្នឹង។ រឿងអស់ហ្នឹងលឺថា តាំងពីឆ្នាំ២០២២ ហើយស្ត្រីដែលគាត់បានជួយក៏គាត់បានចេញពីពន្ធនាគារយូរហើយដែរ។ ហេតុអ្វីក៏មានរឿងហ្នឹងកើតឡើង? រឿងហ្នឹងនៅតែមានការងឿងឆ្ងល់សម្រាប់ខ្ញុំ»។

ពលករចាញ់បោកមេខ្យល់ទៅបម្រើការងារតាមផ្ទះនៅប្រទេសអារ៉ាប៊ី សាអ៊ូឌីត ចំនួន ២៤នាក់បានដល់កម្ពុជា

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2024.05.13

ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេស អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត លោក អ៊ុក សារុន ជូនដំណើរពលករដែលត្រូវបានជួយសង្គ្រោះ ឡើងយន្តហោះនៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដើម្បីវិលកម្ពុជាវិញកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។

រូប៖ គណនីហ្វេសប៊ុកលោក អ៊ុក សារុន

ក្រុមពលករចាញ់បោកមេខ្យល់ទៅបម្រើការងារតាមផ្ទះនៅប្រទេស អារ៉ាប៊ី សាអ៊ូឌីត (Saudi Arabia) ចំនួន ២៤នាក់បន្ថែមទៀតត្រូវបានក្រសួងការងារ និងស្ថានទូតបានបញ្ចូនមកដល់កម្ពុជាវិញហើយនៅព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា។ ទោះជាយ៉ាងណា នៅតែមានពលករច្រើននាក់ទៀតកំពុងរងការរំលោភបំពានសិទ្ធការងារ និងបន្តដង្ហោយរកកិច្ចអន្តរាគមន៍ឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធពន្លឿននីតិវិធីជួយជម្លៀសពួកគេចេញពីកន្លែងក្រុមហ៊ុន និងផ្ទះថៅកែក្នុងប្រទេស អារ៉ាប៊ី សាអ៊ូឌីត។

ក្រុមពលករដែលត្រូវបានជួយសង្គ្រោះចេញពីប្រទេស អារ៉ាប៊ី សាអ៊ូឌីត មកដល់កម្ពុជាវិញនិយាយថា ពួកគាត់ប្រៀបបីដូចជាមានជីវិតជាថ្មីទៀត បន្ទាប់ពីចាញ់បោកក្រុមហ៊ុន ហ្វាទីណា មេនផៅវើ (Fatina Manpower Co., Ltd) ដែលបញ្ជូនពួកគាត់ទៅធ្វើការនៅប្រទេស អារ៉ាប៊ី សាអ៊ូឌីត ហើយទទួលរងនូវការឈឺចាប់ទាំងផ្លូវ និងផ្លូវចិត្ត ដោយសារតែក្រុមហ៊ុន និងថៅកែបង្ខំឱ្យធ្វើការច្រើនម៉ោង មិនផ្តល់បាយទឹកឱ្យហូបគ្រប់គ្រាន់ ហើយពលករខ្លះថែមទាំងក្រុមហ៊ុនមិនបើកប្រាក់ខែឱ្យទៀតផង។

ពលករចំនួន ២៤នាក់ដែលត្រូវបានបញ្ជូនមកកម្ពុជាវិញ ស្ថិតក្នុងចំណោមចំនួនពលករចំនួន ៣៩នាក់ ដែលស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេស អារ៉ាប៊ី សាអ៊ូឌីត ជម្លៀសពួកគេចេញពីកន្លែងថៅកែបង្ខាំងកាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា។ ចំណែក ពលករ ១៥នាក់ផ្សេងទៀត បញ្ជាក់ថា ស្ថានទូតនឹងជួយសម្របសម្រួលបញ្ជូនពួកគេមកកម្ពុជាវិញឆាប់ៗខាងមុខនេះ។

The long tragedy of Cham history

“The process [‘Nam Tien’ or Vietnamese southward expansion] was well defined by Léopold Cadière in 1911: “As soon as they feel themselves able, they drive off the first inhabitants, whether in a peaceful manner, by taking over the land, clearing it and “planting the bamboo” – the hedges that to this day still surround Annamese gardens and villages – or by violence, then they fight with the Chams, destroying their temples and mutilating their statues.” In short, there was no room left for the Chams.”