ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2016-09-22
ពីឆ្វេង៖ លោក កឹម សុខា លោក សម រង្ស៊ី និងលោក ហ៊ុន សែន ចាប់ដៃគ្នាក្រោយចេញពីជំនួបប្រជុំកំពូល នាវិមានព្រឹទ្ធសភា កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៤។
RFA/Tin Zakariya
អ្នកវិភាគលើកឡើងថា គណបក្សជាប់ឆ្នោតទាំងពីរកំពុងតែដើរដល់ផ្លូវទាល់ច្រករៀងៗខ្លួន ដូច្នេះគណបក្សទាំងពីរគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីងាកមករកតុចរចា ដូចខ្លួនធ្លាប់បានធ្វើពីមុនមកនោះទេ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា អ្នកនយោបាយខ្មែរគ្មានផ្លូវអ្វីក្រៅពីការជជែកគ្នានោះទេ ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយម្ដងៗ។
តើគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ កំពុងស្ថិតនៅក្នុងភាពទាល់ច្រករៀងៗខ្លួនដូចម្ដេចខ្លះ?
ស្ថានភាពនយោបាយចុងក្រោយរវាងគណបក្សជាប់ឆ្នោតទាំងពីរនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៦ នេះ ត្រូវបានអ្នកតាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយលើកឡើងថា ការវិវឌ្ឍន៍ទៅកាន់តែអាក្រក់ ពិសេសបញ្ហារំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។
ការវិវឌ្ឍន៍ស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់នេះ គឺនៅក្រោយពេលគណបក្សជាប់ឆ្នោតទាំងពីរបានលែងលះគ្នាវិញនៅក្នុងសភា ពោលគឺគណបក្សប្រឆាំងបានបោះបង់សភា បន្ទាប់ពីបក្សកាន់អំណាចបានធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ បក្សប្រឆាំងជាបន្តបន្ទាប់ ដែលគណបក្សទាំងពីរធ្លាប់បានសន្យាជាមួយគ្នាក្រោយពីរៀបការនឹងគ្នាកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៤ ថា នឹងចាប់ដៃគ្នាដឹកនាំស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្តិ និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រទេសជាតិសំខាន់ៗរួមគ្នា។
ក៏ប៉ុន្តែកិច្ចសន្យានេះ មិនបានយូរអង្វែងឡើយ បក្សទាំងពីរបានរួមរស់នឹងគ្នាបានប្រមាណជាង ១ឆ្នាំតែប៉ុណ្ណោះ គឺភាគីទាំងពីរបានបង្កសង្គ្រាម យកឈ្នះចាញ់មកលេងជាមួយគ្នាជាថ្មីម្ដងទៀត គិតចាប់ពីចុងឆ្នាំ២០១៥ មក។
គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាចតែងតែប្រកាសព្រមានបង្ក្រាប បើសិនជាគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដឹកនាំធ្វើបាតុកម្ម។ ពេលខ្លះរដ្ឋាភិបាលបានប្រើកងកម្លាំងមានទាំងផ្លូវអាកាស ផ្លូវគោក និងផ្លូវទឹកទៅបង្ហាញសាច់ដុំនៅក្បែរទីស្នាក់ការគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ទៀតផង។ ការបង្ហាញសាច់ដុំនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា បានប្រកាសទទួលស្គាល់ទៀតផងថា លោកជាអ្នកបញ្ជា។
ទោះបីជាបែបនេះក្ដី ទាំងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ឬរដ្ឋាភិបាល និងគណបក្សប្រឆាំងកំពុងស្ថិតនៅក្នុងភាពទាល់ច្រករៀងៗខ្លួន ដែលនៅទីបំផុតគណបក្សប្រឆាំងបានប្រកាសថា ខ្លួននឹងចូលប្រជុំសភាឡើងវិញ រីឯលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏ហាក់ដូចជាចង់ឲ្យបក្សប្រឆាំងវិលចូលសភាវិញដែរ ព្រោះលោកលើកឡើងថា ទីកន្លែងធ្វើការសម្រាប់បក្សប្រឆាំង គឺសភា មិនមែនតាមចិញ្ចើមផ្លូវនោះឡើយ ហើយបើសិនជាបក្សប្រឆាំងធ្វើបាតុកម្មដើម្បីជាថ្នូរនឹងការចរចានោះ លោកនឹងប្រើប្រាស់កម្លាំងដើម្បីបង្ក្រាប។
ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ អ្នកឃ្លាំមើលផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍សង្គម លោកបណ្ឌិត មាស នី លើកឡើងថា ទោះបីជាលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រកាសព្រមានបែបនេះក្ដី ប៉ុន្តែលោក ហ៊ុន សែន ក៏បើកភ្លើងខៀវឲ្យបក្សប្រឆាំងវិលចូលសភាវិញដែរ។ លោកបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងស្ថានភាពនយោបាយកម្ពុជា នៅពេលបច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលកំពុងតែរងសម្ពាធទាំងខាងក្នុងផង និងពីខាងក្រៅផង។
លោក មាស នី រៀបរាប់ថា សម្ពាធខាងក្នុងនោះ រដ្ឋាភិបាលភ័យខ្លាចការធ្វើបាតុកម្ម ពិសេសរដ្ឋាភិបាលបានឃើញកម្លាំងផ្លាស់ប្ដូរក្រោយពីមានឃាតកម្មលោកបណ្ឌិត កែម ឡី និងបាតុកម្មបិទផ្លូវនៅខែត្របាត់ដំបង ទាមទារដំឡើងថ្លៃស្រូវជាដើម។ រីឯសម្ពាធខាងក្រៅវិញ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) បានប្រកាសថា នឹងជ្រើសរើសបណ្ដឹង និងការដាក់សំណុំរឿងជាអាទិភាពដើម្បីចាត់ការកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ក្នុងនោះក៏មានសំណុំរឿងរបស់កម្ពុជាដែរ។ បញ្ហានេះ ចង់មិនចង់រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែផ្លាស់ប្ដូរឥរិយាបថ ទោះបីជាលោក ហ៊ុន សែន ប្រកាសមិនឲ្យបរទេសជ្រៀតជ្រែកបញ្ហាកម្ពុជាក្ដី៖ «បើសិនជាចរចាជាឆ្កែសុទ្ធអីហ្នឹង ខ្ញុំគិតថា ខ្ញុំមិនយកជាធំទេ ព្រោះនេះជាភាសាកំណើតសម្ដេចនាយកផង ខ្ញុំមិនដឹងទេ តែពេលខ្លះគាត់ថា គាត់ធ្វើផ្សេងក៏បានដែរ»។
រដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) បានចេញផ្សាយសេចក្ដីប្រកាសពីឯកសារលម្អិតស្ដីពីគោលនយោបាយថ្មី ស្ដីពីការជ្រើសរើសបណ្ដឹង និងការដាក់សំណុំរឿងជាអាទិភាពកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា។ តំណាងក្រុមហ៊ុនមេធាវី គ្លបល ឌីលីជិនស៍ (Global Diligence) លោកមេធាវី រីឆាត រ៉ូជើរ (Richard Rogers) ដែលជាដើមបណ្ដឹង ប្ដឹងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាលពីឆ្នាំ២០១៤ ស្ដីពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ សាទរនឹងសេចក្ដីប្រកាសនេះ ហើយថា វាជាភ្លើងខៀវក្នុងការសើរើបណ្ដឹងរបស់លោកមកជំនុំជម្រះ ហើយវាក៏ជាអវសាននៃអ្នករំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងដីធ្លីនៅកម្ពុជា ដែរ។
ចំពោះគណបក្សប្រឆាំងវិញ ត្រូវបានអ្នកវិភាគមើលឃើញថា ក៏កំពុងស្ថិតនៅក្នុងភាពទាល់ច្រកដែរ ពិសេសរដ្ឋាភិបាលបានប្រើប្រាស់កម្លាំងដើម្បីទប់ស្កាត់ការហែញត្តិផ្សេងៗ និងត្រៀមបង្ក្រាបបាតុកម្ម ។ល។ ក្រៅពីនេះទៀត សមាជិកសភា ព្រឹទ្ធសភា និងសកម្មជនគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ចំនួន ១៥នាក់ផ្សេងទៀត កំពុងជាប់ពន្ធនាគារ ដែលបញ្ហាទាំងអស់នេះគ្មានជម្រើសអ្វីផ្សេងដែលបក្សប្រឆាំងត្រូវបង្ខំចិត្តវិលចូលសភានោះឡើយ។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សុន ឆ័យ ប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី២០ កញ្ញា ថា សមាជិកសភាគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នឹងចូលប្រជុំសភាវិញ បន្ទាប់ពីពហិការចំនួន ៤ខែរួចមក។ ការសម្រេចចិត្តវិលចូលសភាវិញនេះ លោក សុន ឆ័យ លើកហេតុផលថា ទាំងអង្គការសហប្រជាជាតិ ទាំងសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបចំនួន ៣៦ប្រទេស ទាមទារឲ្យគណបក្សទាំងពីរជជែកគ្នាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសង្គមជាតិ៖ «ការខាតពេលវេលារបស់គណបក្សទាំងពីរ និងកាតព្វកិច្ចរបស់គណបក្សទាំងពីរហ្នឹង វាហាក់ដូចដល់ពេលហើយ បើសិនជាអ្នកកើតបូសវិញគឺដល់ពេលផ្ទះហើយ»។
ប្រទេសចំនួន៣៦ ដែលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប និងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យធំៗដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន កាណាដា និងអូស្ត្រាលី និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា បានចេញសេចក្ដីប្រកាសរួមគ្នាមួយបង្ហាញពីកង្វល់លើស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។ សេចក្ដីប្រកាសនេះលើកឡើងថា ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញរបស់រដ្ឋាភិបាលលើបក្សប្រឆាំង និងការរឹតត្បិតលើសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការសម្ដែងមតិរបស់ពលរដ្ឋ សិទ្ធិធ្វើការប្រមូលផ្តុំគ្នាដោយសន្តិភាពនៅក្នុងឆ្នាំនេះ កាន់តែមានស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ និងជាពិសេសទៅលើរឿងឃាតកម្មលោកបណ្ឌិត កែម ឡី។
សេចក្ដីប្រកាសរបស់បណ្ដាប្រទេសទាំង៣៦ ក៏បានជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បន្តឡើងវិញនូវការសន្ទនានយោបាយ ដើម្បីបន្ថយការកើនឡើងនៃភាពតានតឹង ហើយបង្កើនការទុកចិត្តគ្នាដែលធានាដល់ការគោរពយ៉ាងពេញលេញចំពោះសិទ្ធិមនុស្ស រួមទាំងសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ សេរីភាពនៃការចងក្រងគ្នាជាក្រុមជាសមាគម និងសេរីភាពក្នុងការប្រមូលផ្តុំគ្នា។
ការវិលត្រឡប់ចូលសភាជាថ្មីទៀតរបស់គណបក្សប្រឆាំងនៅពេលនេះ ត្រូវបានអ្នកវិភាគមើលឃើញថា គណបក្សប្រឆាំងនឹងប្រុងប្រយ័ត្នជាងមុន ព្រោះថា មេបក្សទាំងពីរកំពុងរងការចោទប្រកាន់ពីតុលាការ និងសកម្មជនរបស់ខ្លួនកំពុងជាប់ឃុំ។
ប្រធានក្រុមតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សុន ឆ័យ អះអាងថា លោកកំពុងរៀបចំឯកសារកោះហៅរដ្ឋមន្ត្រីមួយចំនួនមកបំភ្លឺផ្ទាល់មាត់នៅរដ្ឋសភា។ ក្នុងនោះរួមមានរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លោក ទៀ បាញ់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល លោក ម៉ម ប៊ុនហេង និងកោះហៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក អង្គ វង្សវឌ្ឍានា មកបំភ្លឺសាជាថ្មីទៀត។ ក្នុងចំណោមរដ្ឋមន្ត្រីទាំងនោះ លោក សុន ឆ័យ លើកឡើងថា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល លោក ម៉ម ប៊ុនហេង គួរតែសុំលាលែងចេញពីតំណែង ព្រោះពលរដ្ឋខ្មែររងគ្រោះយ៉ាងខ្លាំងពីវិស័យសុខាភិបាលនេះ។
អគ្គលេខាធិការគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន លោកបណ្ឌិត សាម អ៊ីន សាទរចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់គណបក្សប្រឆាំងក្នុងការចូលសភា ដើម្បីធ្វើការជជែកគ្នាបន្តជាមួយគណបក្សកាន់អំណាច។ លោកជំរុញឲ្យគណបក្សជាប់ឆ្នោតទាំងពីរ ត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាជាតិសំខាន់ៗ ដែលប្រជាពលរដ្ឋកំពុងប្រឈម រួមមានបញ្ហាទីផ្សារកសិផលសម្រាប់កសិករបញ្ហាជម្លោះដីធ្លី និងផ្សេងៗទៀត៖ «ការប្រើប្រាស់យន្តការសភាកន្លងមកនេះ ប្រើប្រាស់មិនត្រូវទេ ការប្រើយន្តការសភាត្រឹមត្រូវនោះ គឺត្រូវកោះហៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមួយៗ មកសួរជជែកដេញដោល និងឲ្យមតិយោបល់ទៅវិញ»។
ក្រោយពីមានកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ចប់ជម្លោះនយោបាយកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៤ និងដើម្បីបង្កើនការទំនុកចិត្តរវាងគណបក្សទាំងពីរក្នុងការប្ដេជ្ញាចិត្តធ្វើការជាមួយគ្នានោះ គឺគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមនៅថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៥។
សេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងលោក សម រង្ស៊ី ជាប្រធានក្រុមភាគតិចនៅក្នុងសភានោះមាន ៧ចំណុច ក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់ការអនុវត្តលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្សឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើង ដោយគណបក្សទាំងពីរបានប្ដេជ្ញាអនុវត្តវប្បធម៌សន្ទនាឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពដោយគោរពគោលការណ៍ទាំង ៧ចំណុចនេះ រួមមានចៀសវាងការគំរាមកំហែង និងការបំភិតបំភ័យតាមគ្រប់រូបភាព ដូចជា ប្រើពាក្យចាប់ដាក់គុក សង្គ្រាមនឹងកើតឡើង។ ស្មោះត្រង់ជាមួយគ្នាដើម្បីយកវប្បធម៌សន្ទនា ធ្វើជាមូលដ្ឋានក្នុងការពិភាក្សាដោះស្រាយដោយសន្តិវិធីនូវរាល់បញ្ហាជាតិ និងសង្គម ដែលភាគីទាំងពីរអាចមានទស្សនៈមិនទាន់ស្របគ្នា គោរព និងឲ្យតម្លៃគ្នាទៅវិញទៅមក និងបញ្ហាផ្សេងៗមួយចំនួនទៀត។
នៅក្នុងស្ថានភាពនយោបាយនៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ អ្នកវិភាគលើកឡើងថា គណបក្សទាំងពីរត្រូវតែគោរពវប្បធម៌សន្ទនា និងការប្ដេជ្ញាចិត្តរួមគ្នារវាងគណបក្សទាំងពីរ ព្រោះថា គណបក្សទាំងពីរដែលមានជម្រើសល្អរៀងៗខ្លួននោះ គឺគណបក្សទាំងពីរមិនអាចយកពលរដ្ឋទៅប្ដូរឈាមគ្នានោះទេ ពោលគឺរដ្ឋាភិបាលមិនអាចប្រើកងកម្លាំងដើម្បីបាញ់បង្ក្រាបបាតុករ ដូចដែលខ្លួនធ្លាប់ធ្វើកន្លងមកនោះទេ ហើយបក្សប្រឆាំងវិញក៏មិនអាចដឹកនាំប្រជាពលរដ្ឋធ្វើបាតុកម្មតទៅទៀតដែរ។
បញ្ហាសំខាន់នៅពេលនេះសម្រាប់គណបក្សជាប់ឆ្នោតទាំងពីរ គឺត្រូវរកមធ្យោបាយដោះស្រាយបញ្ហាជាតិ បញ្ហាទីផ្សារកសិផលបញ្ហាព្រំដែនទប់ស្កាត់ការបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ និងការស្ដារលើកស្ទួយសិទ្ធិមនុស្សឡើងវិញ ដូចដែលរដ្ឋាភិបាលបានចុះសច្ចាប័នទទួលស្គាល់សន្ធិសញ្ញានានា ពិសេសសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិដែលធានាការពារដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិ ស្ដីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងនយោបាយជាដើម៕
1 comment:
Hun Sen declares ceasefire.
This is one of Samkok's tactics. With his newly acquired title Ah kouk Chker Soth Hun Sen, Hun Sen just took a break waiting for his master Yuon telling him what to do next.
Hun Sen has rather wanted to see Cambodia disappear than see himself losing his battle with his own people.
Ah Kouk Chker Soth Hun Sen is a devil monster !!
To make the CNRP stronger and win this 2018 election, Kem Sokha must stop fucking around like a stray dog, Sam Rainsy must stop taking advice from his wife Saumura and also stop touting Ah Sdach Chkuot Sihanouk's legacy.
Saumura is close to Monique and Sihamoni.
Monique/ Sihamoni = Hun Sen's puppet
Hun Sen = Yuon's puppet
Therefore, Sam Rainsy taking advice from Saumura is tantamount to taking advice from Yuon.
Post a Comment