ដោយ សេក បណ្ឌិត
2021-11-19
(ស្ដាំ) អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ អនុប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ជួបជាមួយអ្នកស្រី ស្វែនហា ហាន់ (Svenja Hahn) សមាជិកសភាសភាពអឺរ៉ុប ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់អ្នកស្រី ចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ នៅសភាអឺរ៉ុប ស្ថិតនៅទីក្រុងប្រ៊ុចសែល (Brussels) នៃប្រទេសបែលហ្សិក (Belgium)។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុកអ្នកស្រី Mu Sochua
គណៈប្រតិភូគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដឹកនាំដោយអ្នកស្រី មូរ សុខហួរ កំពុងបំពេញទស្សនកិច្ច និងជួបប្រជុំជាមួយមន្ត្រីសភាអឺរ៉ុបមួយចំនួន ដើម្បីតាមដាននិងរម្លឹកឡើងវិញនូវសេចក្ដីសម្រេច ២៥ចំណុចស្ដីពីបញ្ហាប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាដែលសភាអឺរ៉ុប បានអនុម័ត កាលពីដើមឆ្នាំ២០២១។ មន្ត្រីនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល ចាត់ទុកថា ជំនួបរវាងមន្ត្រីបក្សប្រឆាំង និងមន្ត្រីសភាអឺរ៉ុប គ្មានឥទ្ធិពលលើកម្ពុជានោះទេ។ ប៉ុន្តែអ្នកឃ្លាំមើលជឿថា បេសកកម្មការទូតរបស់មន្ត្រីបក្សប្រឆាំងនោះ នឹងអាចជំរុញឲ្យមានដំណោះស្រាយនយោបាយនៅកម្ពុជា។
អនុប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ កំពុងបំពេញបេសកកម្មការទូត រយៈពេល ៦ថ្ងៃចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី២២ វិច្ឆិកា នៅសភាអឺរ៉ុប ដែលស្ថិតនៅទីក្រុងប្រ៊ុចសែល (Brussels) នៃប្រទេសបែលហ្សិក (Belgium)។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ និងតំណាងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមកពីប្រទេសបារាំង (France) កញ្ញា លិម កណ្ណិកា ព្រមទាំងតំណាងនៅប្រទេសបែលហ្សិក លោក ហុក ឈៀងអាន បានជួបប្រជុំជាមួយសមាជិកសភាអឺរ៉ុបជាច្រើនរូប ដូចជា អ្នកស្រី ស្វែនហា ហាន់ (Svenja Hahn) អនុប្រធានចលនាសេរីនិយមអន្តរជាតិ លោក អ៊ីមៀល ឃើចាស (Emil Kirjas) ប្រធានគណៈកម្មាធិការកិច្ចការច្បាប់របស់សភាអឺរ៉ុប លោក អាឌ្រីអាន វ៉ាហ្គាស ឡាហ្សារ៉ា (Adrián Vázquez Lázara) រួមទាំង សមាជិកសភាអឺរ៉ុបមួយចំនួនទៀត។
អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ ថ្លែងថា ក្នុងជំនួបទាំងនោះ អ្នកស្រីបានជជែកអំពីស្ថានការណ៍ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន និងពិនិត្យមើលថា តើសេចក្ដីសម្រេច ២៥ចំណុចដែលសភាអឺរ៉ុប បានអនុម័ត កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ ដើម្បីទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលស្ដារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សនោះ បានអនុវត្តនិងមានលទ្ធផលកម្រិតណាដែរ។ អនុប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរូបនេះ បានជម្រាបដល់សមាជិកសភាអឺរ៉ុបថា ស្ថានភាពប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅតែអាក្រក់ដដែល និងជំរុញឲ្យសហភាពអឺរ៉ុបដាក់សម្ពាធបន្ថែមទៀត ដើម្បីឲ្យរដ្ឋាភិបាល កែលម្អឡើងវិញជាបន្ទាន់ ខណៈការបោះឆ្នោតកាន់តែខិតជិតមកដល់៖ «ខ្ញុំបាននិយាយអ្វីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការពិត គឺការចាប់ចង សកម្មជនយើង ការចាប់ចងសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស បរិស្ថាន ។ល។ ព្រមទាំងករណី របស់លោក កឹម សុខា នៅដដែល ហើយយើងខ្ញុំនៅតែទទួលរងនូវទណ្ឌកម្មតាមផ្លូវ តុលាការដដែល។ ខាងសមាជិកសភាអឺរ៉ុប គេថា ស្ថានការណ៍នេះជាការពិតព្រោះគេ ក៏បានតាមដានដែរ។ស្ថានការណ៍សិទ្ធិមនុស្សនេះធ្ងន់ធ្ងរណាស់ ហើយជាពិសេសគេដឹងអំពីការជិតបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២២ផង ។ គេ (សមាជិកសភាអឺរ៉ុប) នឹងសួរទៅគណៈកម្មការនៃសហគមន៍អឺរ៉ុបអំពីការអនុវត្ត ដូចជា ការដក EBA ២០ភាគរយ។ល។ តើមានប្រសិទ្ធភាពយ៉ាងម៉េច»។
កាលពីខែមីនា កន្លងទៅ សភាអឺរ៉ុបបានអនុម័ត សេចក្តីសម្រេច ២៥ចំណុច ថ្កោលទោសអំពើរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងការធ្លាក់ចុះដុនដាបនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។ ចំណុចទាំងនោះមានដូចជា ការទាមទារឲ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាលុបចោលសាលក្រមសម្រេចកាត់ទោសមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បក្សប្រឆាំងដោះលែង និងទម្លាក់ចោលបទចោទប្រឆាំងនឹងសកម្មជនគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដោយឥតលក្ខខណ្ឌ ព្រមទាំងទាមទារឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរស់ឡើងវិញជាដើម។ សភាអឺរ៉ុប ក៏បានជំរុញឲ្យក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប អនុម័តវិធានការរឹតត្បិតនានា ប្រឆាំងនឹងក្រុមមេដឹកនាំនយោបាយ និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនៅកម្ពុជា ដែលទទួលខុសត្រូវ ចំពោះអំពើរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស «ធ្ងន់ធ្ងរ» ចំពោះការរម្លាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងចាត់វិធានការប្រឆាំងនឹងផលប្រយោជន៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់មន្ត្រីកម្ពុជាទាំងនោះ ដោយប្រើច្បាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មជាសាកលរបស់សហភាពអឺរ៉ុបប្រឆាំងនឹងអំពើរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។
ឆ្លើយតបចំពោះរឿងនេះ ប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ផៃ ស៊ីផាន លើកឡើងថា ដំណើររបស់អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ ទៅជួបមន្ត្រីសភាអឺរ៉ុបគឺជារឿងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ដូច្នេះលោកគ្មានអ្វីឆ្លើយតបនោះទេ។ ទោះយ៉ាងណា លោកបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាល ក៏ខ្វាយខ្វល់ខ្លះដែរអំពីការដាក់ទណ្ឌកម្មពីសហភាពអឺរ៉ុប ប៉ុន្តែលោកថា រដ្ឋាភិបាល មិនអាចយកអធិបតេយ្យជាតិ ទៅដោះដូរនឹងផលប្រយោជន៍អ្វីមួយឡើយ៖ «ទី១ កម្ពុជា មានរដ្ឋធម្មនុញ្ញខ្លួនឯង មានរដ្ឋាភិបាលមួយ ខ្លួនឯង យើងមិនស្ថិតក្រោមអាណានិគមបរទេសណាមួយទេ។ ទោះបីលោកស្រី មូរ សុខហួរ អញ្ជើញទៅដល់ឋានសួគ៌ទៀត ក៏ពិបាកមកត្រួតត្រាលើកម្ពុជាដែរ។ នេះជាចម្លើយរបស់ខ្ញុំ។ រឿងគេទម្លាក់បទចោទប្រកាន់អី គឺជារឿងរបស់តុលាការ ដែលរាជរដ្ឋាភិបាល មិនអាចលូកលាន់បានទេ»។
ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ ថ្លែងថា ចំណាត់ការ និងការទាមទាររបស់សភាសហភាពអឺរ៉ុបកន្លងមក គឺជារឿងត្រឹមត្រូវ ដើម្បីចូលរួមស្វែងរកដំណោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយនៅកម្ពុជា៖ «តើរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន សែន អាចរស់ដោយខ្លួនឯងបានទេ ឬមួយក៏នៅតែរំពឹងតែលើជំនួយរបស់ចិន។ អាហ្នឹង ត្រូវគិតគ្នាមែនទែន។ ចំពោះយើង ជាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ យើងត្រូវការជំនួយពីប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ ហើយជំនួយទាំង អស់នោះគឺលក្ខខណ្ឌគេ គឺសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ»។
កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ ២០២០ សហភាពអឺរ៉ុប បានដកហូតការអនុគ្រោះពន្ធផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម«គ្រប់មុខទំនិញលើកលែងសព្វាវុធ» ហៅកាត់ថា EBA ចំនួន ២០% ពីកម្ពុជា។ វិធានការនេះ គឺជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការរំលោភបំពានជាប្រព័ន្ធនិងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីសំណាក់អាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន លើសិទ្ធិពលរដ្ឋនិងសិទ្ធិនយោបាយ ក្រោយការចាប់ខ្លួនលោក កឹម សុខា និងការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។
ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកសិក្សាផ្នែកច្បាប់ លោក វ៉ន ចាន់ឡូត ពិនិត្យឃើញថា ក្រោយពេលធូរស្រាយនៃជំងឺកូវីដ ក្រុមមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង បានចាប់ផ្ដើមសកម្មភាពការទូតខ្លាំងក្លាឡើងវិញ ដូចជា ថ្មីៗ នេះ លោក សម រង្ស៊ី បំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅសហរដ្ឋអាមេរិកពីរលើក ខណៈអ្នកស្រី មូរ សុខហួរ បំពេញទស្សនកិច្ចនៅសភាអឺរ៉ុបជាដើម។ ចំណែកនៅក្នុងស្រុកវិញ តំណាងទូតនានា នៅតែបន្តជួបជាមួយលោក កឹម សុខា ជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។ លោកយល់ថា ការណ៍ដែលរដ្ឋាភិបាល នៅមានភាពក្រអឺតក្រទម ព្រោះសម្ពាធពីសហគមន៍អន្តរជាតិកន្លងមកនៅធូរស្រាលនៅឡើយ។ ប៉ុន្តែលោកជឿថា បេសកកម្មការទូតរបស់ក្រុមមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង និងបញ្ហានៅក្នុងតំបន់ផង នឹងធ្វើឲ្យក្រុមប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ បង្កើនការដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមទៀត ដើម្បីជំរុញឲ្យមានដំណោះស្រាយនយោបាយនៅកម្ពុជា៖ «បើកម្ពុជា (រដ្ឋាភិបាល) គិតថាចិននឹងជួយកម្ពុជា ជួយគណបក្សកាន់អំណាច អាចគ្រប់គ្រងអំណាច ឬប្រឈមនឹងប្រទេសសេរី ខ្ញុំគិតថាជាការគិតមួយខុស ហើយជាការនាំកម្ពុជាឆ្ពោះទៅរកវិបត្តិ អាចជាវិបត្តិនយោបាយផង និងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចផង។យើងឃើញថា សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏ដូចជាសហភាពអឺរ៉ុប គេបានត្រៀមដាក់ទណ្ឌកម្មបន្តបន្ទាប់ទៀត បើសិនបើការចរចា ឬការសម្របសម្រួលផ្នែកនយោបាយ វាមិនមានលទ្ធផលប្រសើរនោះ»។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សប្រឆាំង និងអ្នកឃ្លាំមើលបញ្ហាសង្គម លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរតែបើកចិត្តឲ្យទូលាយក្នុងការចរចាបញ្ចប់វិបត្តិ នយោបាយជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង ដើម្បីរក្សាផលប្រយោជន៍ជូនប្រជារាស្ត្រ និងប្រទេសជាតិ។ ពួកគាត់ ជឿថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន សែន នៅតែមិនព្រមស្ដារសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញទេ នោះសហភាពអឺរ៉ុប នឹងដាក់ទណ្ឌកម្មជាបន្តបន្ទាប់ទៀតលើមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងដកហូតប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ EBA បន្ថែមទៀតជាដើម៕
No comments:
Post a Comment