ដោយ មួង ណារ៉េត
2018-05-27
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកស៊ើបអង្កេតនៃសមាគមអាដហុក (ADHOC) លោក ស៊ឹង សែនករុណា ផ្ដល់បទសម្ភាសន៍កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧។
Photo: RFA
ប្រជាពលរដ្ឋ និងសង្គមស៊ីវិល ជំរុញឱ្យរបបលោក ហ៊ុន សែន ផ្សព្វផ្សាយមាត្រាច្បាប់ថ្មីពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ ដែលត្រូវបានអនុម័តដោយរបបលោក ហ៊ុន សែន កាលពីពាក់ កណ្តាលខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៨។ ការជំរុញឱ្យបានផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយនេះ បន្ទាប់ពីមាន ប្រជាពលរដ្ឋ២នាក់ហើយត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនដាក់ពន្ធនាគារ ក្រោមចោទប្រកាន់ពីបទប្រមាថព្រះមហាក្សត្រដោយយោងតាមមាត្រាថ្មីនេះ។
ប្រជាពលរដ្ឋ និងសង្គមស៊ីវិល សម្ដែងការព្រួយបារម្ភចំពោះមាត្រា៤៣៧ (ស្ទួន) នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ដែលចែងពីបទប្រមាថ ចំពោះព្រះមហាក្សត្រ បន្ទាប់ពីរបបលោក ហ៊ុន សែន បានតាក់តែងឡើង និងដាក់ឱ្យអនុវត្ត កាលពីដើមឆ្នាំ២០១៨ ទាំងចម្រូងចម្រាស ហើយមិនទាន់ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយ ឱ្យបានទូលំទូលាយ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។
ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់រស់នៅខេត្តស្វាយរៀង រៀបរាប់ថា លោកនិងប្រជាពលរដ្ឋ នៅតាមជនបទ មិនបានយល់ដឹងអំពីខ្លឹមសារច្បាប់ ដែលដាក់ទោសទណ្ឌ លើអ្នករិះគន់ឬប្រមាថព្រះមហាក្សត្រឡើយ ព្រោះតាំងពីច្បាប់នេះអនុម័ត និងដាក់អោយប្រើប្រាស់មក មិនទាន់ឃើញមានការផ្សព្វផ្សាយអប់រំ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ឱ្យបានទូលំទូលាយនោះទេ។ «»
រហូតមកដល់ពេលនេះ មានពលរដ្ឋ ២នាក់ហើយ ត្រូវអាជ្ញាធរនៃរបបលោក ហ៊ុន សែន ចាប់ខ្លួន ចាប់តាំងពីច្បាប់ ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ ដែលត្រូវបានអនុម័តដោយ របបលោក ហ៊ុន សែន កាលពីពាក់កណ្ដាលខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៨ កន្លងទៅនេះ។
លោក ឃាង ណាវី អាយុ ៥០ ឆ្នាំ នាយកសាលាបឋមសិក្សា នៅខេត្តកំពង់ធំ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី១៣ ឧសភា ឆ្នាំ២០១៨ បន្ទាប់ពីបានបញ្ចេញមតិ ក្នុងប្រអប់បញ្ចេញមតិ (ខ្ទង់ Comment) ក្នុងន័យថា ព្រះមហាក្សត្រ និងសមាជិករាជវង្សដទៃទៀត បានចូលដៃចូលជើង ជាមួយរបបលោក ហ៊ុន សែន ក្នុងការរម្លាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិកន្លងមក។ រីឯលោក បាន សម្ភីរ អាយុ ៧០ឆ្នាំ អតីតប្រធានប្រតិបត្តិគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ប្រចាំខេត្តសៀមរាប បច្ចុប្បន្ន ជាជាងកាត់សក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២០ ឧសភា ឆ្នាំ២០១៨ ដោយគ្រាន់តែចែកចាយបន្ត ឬ Share នៅលើហ្វេសប៊ុករបស់លោក។ ក្នុងហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ បាន សម្ភីរ (Ban Samphy) កាលពីថ្ងៃទី១៣ ឧសភា បានចែកចាយបន្ត (Share) វីដេអូខ្លីមួយ ស្ដីពីទុក្ខលំបាក របស់អ្នកភូមិស្រែគរ នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង ដែលរងគ្រោះពីការអភិវឌ្ឍ ទំនប់វារីអគ្គិសនីសេសានក្រោម២ រូបថតលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ជាមួយភរិយា និងរូបដាច់ដោយឡែកមួយទៀត គឺព្រះឆាយាល័ក្ខណ៍ព្រះមហាក្សត្រ គង់ក្នុងរថយន្ត។ លោក បាន សម្ភីរ បាន share រឿងរ៉ាវទាំងនោះ តពីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ Khmer Thatcher ប៉ុន្តែលោកមិនបានសរសេរអ្វីបន្ថែមទេ។
អ្នកទាំងពីរ អាចប្រឈមជាប់ពន្ធនាគារពី ១ឆ្នាំ ទៅ ៥ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ២លានរៀល ទៅ១០ លានរៀល ឬស្មើនឹងប្រាក់ ៥០០ ទៅ ២.៥០០ដុល្លារអាមេរិក។
ទោះយ៉ាងណាក្តី អ្នកច្បាប់ពន្យល់ថា មិនទាន់មានច្បាប់ណា ចែងអំពីទោសទណ្ឌ នៃការ Share ឬ Like ក្នុងហ្វេសប៊ុកនោះទេ។ ផ្អែកតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ បើគ្មានច្បាប់ចែង គឺគ្មានទោស។
អ្នកនាំពាក្យសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) លោក ស៊ឹង សែនករុណា ព្រួយបារម្ភថា នៅពេលខាងមុខ អាចនឹងមានប្រជាពលរដ្ឋផ្សេងទៀត ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រមាថព្រះ មហាក្សត្រ។ ការព្រួយបារម្ភនេះ ព្រោះលោកយល់ថា សព្វថ្ងៃនេះ មានប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទទំនើប សម្រាប់លេងហ្វេសប៊ុក ប៉ុន្តែពួកគាត់មិនបានដឹង ពីរបៀបប្រើប្រាស់ និងមិនបានយល់ដឹងច្បាស់លាស់អំពីមាត្រាច្បាប់ថ្មី ដែលចែងពីបទប្រមាថព្រះមហាក្សត្រឡើយ។ «»
កន្លងមកក្រមព្រហ្មទណ្ឌកម្ពុជា និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ បានចែង ត្រឹមតែដាក់ទោសទណ្ឌ ចំពោះជនណា ធ្វើឃាតព្រះមហាក្សត្រត្រូវជាប់ពន្ធនាគារមួយជីវិត បើចំពោះការធ្វើទារុណកម្ម ឬអំពើឃោរឃៅ ចំពោះព្រះមហាក្សត្រវិញ ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារពី១០ ទៅ២០ឆ្នាំ ចំណែកឯទោសនៃការប្រើអំពើហិង្សាចំពោះព្រះមហាក្សត្រ ត្រូវជាប់ទោសពី៧ ទៅ១៥ឆ្នាំជាដើម។ ប៉ុន្តែមិនមានចែងពីការប្រមាថព្រះចេស្ដា ព្រះមហាក្សត្រឡើយ។
ទោះយ៉ាងណាក្តី ក្រោយរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ រដ្ឋសភានៃរបបលោក ហ៊ុន សែន បានតាក់តែង និងអនុម័តមាត្រា ៤៣៧ស្ទួនថ្មី ដោយសរសេរថា «ការប្រមាថចំពោះអង្គព្រះមហាក្សត្រ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ឆ្នាំទៅ ៥ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី២លានរៀល ទៅ១០លានរៀល។ ចំពោះនីតិបុគ្គល ក៏អាចត្រូវបានផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី១០លានរៀល ទៅ៥០លានរៀល ព្រម ទាំងទោសបន្ថែមមួយ ឬច្រើន ក្នុងករណីដែលតុលាការរកឃើញថា មានពិរុទ្ធភាពពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រមាថចំពោះអង្គព្រះមហាក្សត្រ»។
ប្រធានគណៈកម្មការជំនាញ ផ្នែកនីតិកម្មនៃរដ្ឋសភា និងជាតំណាងរាស្ត្របក្សកាន់អំណាច លោក ប៉ែន បញ្ញា ធ្លាប់ពន្យល់ពីនិយមន័យនៃការប្រមាថថា ការប្រមាថ គឺជាវាចា កាយវិការ សំណេរ គំនូរ ឬវត្ថុ ដែលប៉ះពាល់សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរនៃអង្គព្រះមហាក្សត្រ។ ពេលនោះ លោកពុំបានពន្យល់អំពីការដាក់ ទោសទណ្ឌចំពោះអ្នកដែល Share ឬ Like ក្នុងហ្វេសប៊ុកនោះទេ។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា យល់ថា របបលោក ហ៊ុន សែន និងអាជ្ញាធរ គួរតែស្រាវជ្រាវ និងពិនិត្យឡើងវិញចំពោះករណីកន្លងមក ថាតើពួកគាត់មានចេតនាប្រមាថ ព្រះមហាក្សត្រដែរឬទេ បើគ្រាន់តែផ្សព្វផ្សាយ ឬចែករម្លែកបន្តសារ ដែលពាក់ព័ន្ធ នឹងអង្គព្រះមហាក្សត្រនោះ?។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី លោកថា ប្រសិនបើ ការផ្សព្វផ្សាយ របស់ពួកគាត់ គ្មានចេតនាប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ និងមិនបានយល់ដឹង អំពីខ្លឹមសារជាមុន គឺពួកគាត់គ្មានកំហុសឡើយ។ «»
ការបង្កើតច្បាប់ និងការផ្សព្វផ្សាយច្បាប់កន្លងមក តែងតែត្រូវបានមជ្ឈដ្ឋាននានា រិះគន់ថា មានលក្ខណៈចង្អៀតត្បិតត្បៀត មិនមានការពិភាក្សាជាចំហ និងតាក់តែងឡើង ដើម្បីធ្វើជាឧបករណ៍នយោបាយ របស់គណបក្សកាន់អំណាច។
ម្យ៉ាងទៀត ច្បាប់ភាគច្រើន ដែលអនុម័តរួចរាល់ គឺផ្សព្វផ្សាយ តែម្ដងគត់ នៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា (ទទក) ដែលធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមិនដឹងស៊ីជម្រៅអំពីខ្លឹមសារច្បាប់ និងចូលរួមអនុវត្តច្បាប់នោះទេ។
ចំពោះមាត្រាថ្មី ដែលចែងពីបទប្រមាថចំពោះព្រះមហាក្សត្រនេះ អង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ រួមនឹងសមាជិកសភាអាស៊ាន ដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស ក៏បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ទាមទារឱ្យរបបលោក ហ៊ុន សែន លុបចោលមាត្រាថ្មីនេះវិញ ដោយចាត់ទុកថា ជាការប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិ នៃការបញ្ចេញមតិ ដែលត្រូវបានធានាដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងអនុសញ្ញាអន្តរជាតិ ស្ដីពីសិទ្ធិស៊ីវិល និងនយោបាយ។
ដោយឡែកមន្ត្រីនៃរបបលោក ហ៊ុន សែន តែងការពារថា មាត្រាថ្មីនេះ សំដៅការពារបុព្វសិទ្ធិនៃអង្គព្រះមហាក្សត្រ ដែលមិនឱ្យជនណាប្រមាថបានឡើយ៕
No comments:
Post a Comment