ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2018-10-21
rfa
មេដឹកនាំរបបក្រុងភ្នំពេញ លោក ហ៊ុន សែន (ឆ្វេង) និងលោក ប៊ីណាលី យីដីរីម (Binali Yıldırım) ប្រធានរដ្ឋសភា និងជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីតួគី (ស្ដាំ) ក្នុងជំនួបនាប្រទេសតួគី កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨។
Photo courtesy of Hun Sen Facebook page
មេដឹកនាំរបបក្រុងភ្នំពេញ លោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់ថា របបលោកចង់បង្កើនទំនាក់ទំនងនយោបាយ និងវិនិយោគិន ជាមួយរដ្ឋាភិបាលប្រទេសតួគី (Tukey) ដោយសារតែប្រទេសទាំងពីរមានស្ថានភាពនយោបាយស្រដៀងគ្នា។ អ្នកវិភាគនយោបាយ យល់ថា លោក ហ៊ុន សែន មិនអាចបញ្ចុះបញ្ចូលនយោបាយ និងទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគពីប្រទេសតួគី បានច្រើនទេ បើទោះជាសម្លឹងឃើញហេតុផលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលតួគី កំពុងមានភាពប្រទូស្តប្រទាំងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ដោយ។
អ្នកវិភាគនយោបាយ និងអ្នកឃ្លាំមើលកម្ពុជា ថា គម្រោងលោក ហ៊ុន សែន អាចកំពុងស្ថិតក្នុងការពិចារណារបស់រដ្ឋាភិបាលតួគីនៅឡើយ។ អ្នកវិភាគនយោបាយ លោក ហង្ស វិទូ យល់ថា ទំនាក់ទំនងរបស់របបក្រុងភ្នំពេញ ជាមួយរដ្ឋាភិបាលប្រទេសតួគី ជាទំនាក់ទំនងធម្មតា ហើយរដ្ឋាភិបាលប្រទេសតួគី នឹងមិនអាចបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតខ្លាំង ឬបង្កើនការវិនិយោគ ជាមួយកម្ពុជា ព្រោះតែហេតុផល ចរន្តការធ្វើនយោបាយប្រហាក់ប្រហែលគ្នាបែននេះនោះទេ៖ «ស្ថានភាពនៅពេលនេះ គឺ តួគី។ នៅសល់តែប៉ុន្មានប្រទេសទេ ដែលមានផលប្រយោជន៍ជាមួយកម្ពុជា តែក៏មិនឈ្លោះគ្នាជាមួយកម្ពុជាដែរ។ អ៊ីចឹងខ្ញុំជឿជាក់ថា ប្រទេសដែលនៅសេសសល់ទាំងនេះ គឺជាគោលដៅរបស់កម្ពុជា ដែលនឹងធ្វើការចរចា ដើម្បីឲ្យបានផលប្រយោជន៍ទាំងនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច ការទូតអ៊ីចឹងទៅណា។ ប៉ុន្ដែជាសរុប ខ្ញុំយល់ឃើញថា បានផលតិចតួចណាស់ បើសិនជារំពឹង១០០% ខ្ញុំថា អាចបានប្រហែលជា១០ ឬក៏២០% អីច្រើនបំផុត»។
បន្ទាប់ពីទីក្រុងប្រ៊ុចសែល ប្រទេសបែលហ្សិក លោក ហ៊ុន សែន កំពុងដឹកនាំមន្ត្រីរបបក្រុងភ្នំពេញ ទស្សនកិច្ច នៅប្រទេសតួគី រយៈពេល២ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ដល់ថ្ងៃទី២២ តុលា។ ដំណើរទស្សនកិច្ច នៅទីក្រុងអ៊ីស្ដង់បូល (Istanbul) នៃសាធារណរដ្ឋតួកគី (Tukey) លោក ហ៊ុន សែន បានជួបទ្វេភាគី ជាមួយប្រធានាធិបតី តួកគី លោក រ៉េជីប ថាយយ៉ីប អែដូហ្គាន (Recep Tayyip Erdogan) និងប្រធានរដ្ឋសភា លោក ប៊ីណាលី យីឌឺរីម (Binary Yidirim)។
ថ្លែងក្នុងពិធីសំណេះសំណាលជាមួយសមាគមនិស្សិតខ្មែរកំពុងសិក្សានៅប្រទេសតួគី នៅថ្ងៃទី២១ តុលា លោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់ថា បំណងរបបក្រុងភ្នំពេញ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសតួគី ដើម្បីរឹតចំណងការនយោបាយទូត និងទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគតួគី ទៅកាន់កម្ពុជា ដោយសារស្ថានភាពនយោបាយនៅប្រទេសតួគី និងនៅកម្ពុជា ស្រដៀងគ្នា គឺនៅប្រទេសតួគី មានរដ្ឋប្រហារយោធា មិនបានសម្រេចមួយ កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ឯនៅកម្ពុជា របបលោក ហ៊ុន សែន បានចោទប្រកាន់គណបក្សប្រឆាំង ថាមានគម្រោងធ្វើបដិវត្តន៍ពណ៌ដែរ៖ «គោលដៅធំបំផុត គឺការលើកកម្ពស់កម្រិតទំនាក់ទំនងលើគ្រប់វិស័យ។ ជាពិសេស ជំនឿទុកចិត្តផ្នែកខាងនយោបាយនៃប្រទេសទាំងពីរ ដែលមានជាមួយគ្នា។ ចំណុចនេះ គឺជាទំនាក់ទំនងដែលល្អ រវាងយើងជាមួយនឹងតួគី ហើយសភាពការណ៍យើង នឹងសភាពការណ៍តួគីនេះទៀតសោត គឺប្រហាក់ប្រហែលគ្នាៗ។ អ្នកទាំងអស់គ្នាបានដឹងហើយ ហើយប្រហែលជាអ្នកខ្លះ មកក្រោយប្រហែលមិនបានជួបប្រទះ។ ប៉ុន្តែ នៅចាំទេ នៅឆ្នាំ២០១៦ ពេលនោះ មានរដ្ឋប្រហារមួយមិនសម្រេចនៅទីនេះ... មកដល់ពេលនេះ ការបោសសំអាតរបស់រដ្ឋាភិបាលទៅលើក្រុមប៉ុនប៉ងចូលរួមរដ្ឋប្រហារមិនបានសម្រេចមិនទាន់បញ្ចប់ទេ។ សម្រាប់កម្ពុជា ក៏មានរឿងអកុសលកើតឡើងតាមរយៈក្រុមបដិវត្តពណ៌ដែលរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តម្រូវត្រូវធ្វើសកម្មភាពចាំបាច់»។
នៅមុនដំណើរទស្សនកិច្ចទៅប្រទេសតួគី កាលពីថ្ងៃទី២ តុលា រដ្ឋាភិបាលតួគី បានស្នើជាថ្មីឲ្យរបបក្រុងភ្នំពេញធ្វើបត្យាប័ន ក្រុមសមាជិកចលនាសង្គមអ៊ីស្លាមសេរី (FETO) ៣នាក់ ដែលរដ្ឋាភិបាលតួគីចោទថា ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើរដ្ឋប្រហារ កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦។ រដ្ឋាភិបាលតួគី ក៏ស្នើឲ្យរបបក្រុងភ្នំពេញ បិទសាលាអន្តរជាតិហ្សាមាន់ (Zaman) នៅក្រុងភ្នំពេញដែរ ដោយសារ តួគី ចោទថា សាលាមួយនេះ ជាភាគហ៊ុនរបស់មេដឹកនាំចលនាសង្គមអ៊ីស្លាម លោក មហាម៉ាត់ ហ្វេធូឡា ហ្គូឡិន (Muhammed Fethullah Gülen ) ដែលមានវ័យ៧៧ឆ្នាំ កំពុងរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។
នៅថ្ងៃទី១៩ តុលា នៅទីក្រុងប្រ៊ុចសែល លោក ហ៊ុន សែន ប្រកាសថា នៅអាណត្តិក្រោយ លោក មានបំណងសុំធ្វើជាប្រធានចលនាក្រុមប្រទេសមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ។
កាលពីថ្ងៃទី១៧ តុលា របបក្រុងភ្នំពេញ ប្រកាសថា នៅឆ្នាំ២០១៩ កម្ពុជានឹងបើកស្ថានឯកអគ្គរាជទូតប្រចាំនៅទីក្រុងអង់ការ៉ា (Ankara) ប្រទេសតួគី ហើយប្រទេសទាំងពីរ នឹងប្ដេជ្ញាបង្កើនទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីឲ្យដល់ចំនួន ៥០០លានដុល្លារអាមេរិក នៅក្នុងឆ្នាំខាងមុខ។ លោក ហ៊ុន សែន អះអាងថា បច្ចុប្បន្នទំហំពាណិជ្ជកម្ម ចំនួនភ្ញៀវទេសចរ និងការវិនិយោគ របស់ប្រទេសទាំងពីរ គឺ កម្ពុជា តួគី មានចំនួនតិចតួចនៅឡើយ។ ប្រទេសកម្ពុជា និងសាធារណរដ្ឋតួគី បានចាប់ផ្ដើមទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយគ្នា កាល ពីខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩៤។ នៅឆ្នាំ២០១៣ សាធារណរដ្ឋតួគី បានបើកស្ថានឯកអគ្គរដ្ឋទូតនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ចំណែកកម្ពុជា មានស្ថានឯកអគ្គកុងស៊ុល ចំនួនពីរ នៅសាធារណរដ្ឋតួគី។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា និងជាប្រធានសហភាពសហជីពកម្ពុជា លោក រ៉ុង ឈុន យល់ថា បើទោះជាមានការអះអាងថា ស្ថានភាពនយោបាយកម្ពុជា និងតួគី ស្រដៀងគ្នា ក៏មិនអាចទាក់ទាញវិនិយោគិនតួគីបានច្រើនដែរ ហើយរដ្ឋាភិបាលប្រទេសតួគី អាចកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពពិចារណានៅឡើយ ក្នុងការបង្កើនទំនាក់ទំនងនយោបាយជិតស្និតជាមួយរបបក្រុងភ្នំពេញ ព្រោះបច្ចុប្បន្ន របបក្រុងភ្នំពេញ កំពុងរងការថ្កោលទោសពីសហគមន៍អន្តរជាតិ៖ «ខ្ញុំមើលឃើញថា តួគី ក៏គេគិតពីចរន្តពិភពលោកដែរ។ ទោះបីមានការអញ្ជើញនាយករដ្ឋមន្ត្រីឲ្យទៅទស្សនកិច្ចនៅតួគីក៏ដោយ។ ក៏ប៉ុន្ដែគេក៏មើលចរន្តអន្តរជាតិផងដែរ។ ប្រសិនបើកម្ពុជាយើងនៅតែទទួលការថ្កោលទោសបន្តបន្ទាប់ពីបណ្ដាប្រទេសលោក ខាងលិច។ ដូច្នេះយើងគិតថា ការបង្កើនទំនាក់ទំនងហ្នឹង វាមានការលំបាក សម្រាប់កម្ពុជា ឬមួយការវិនិយោគទុនតួគី ឲ្យមកវិនិយោគនៅកម្ពុជា ទោះបីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអះអាងថា ស្ថានភាពតួគីប្រហាក់ប្រហែលនឹងកម្ពុជាយើងក៏ដោយ»។
លោក ហ៊ុន សែន នឹងចាកចេញពីប្រទេសតួគី នៅថ្ងៃទី២២ តុលា ហើយបន្តដំណើរទៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស ដើម្បីចូលរួមសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីពាណិជ្ជកម្ម និងការអភិវឌ្ឍ ចាប់ពីថ្ងៃទី២២ ដល់ថ្ងៃទី២៤ តុលា៕
1 comment:
ចង់សុំរដ្ឋាភិបាលប្រទេសតួគីជួយ?
គ្នាជួយតែខ្លួនអែងមិនកើតផងហ្និង អោអាខ្វាក់ហ្អើយ!
Post a Comment