Wednesday, 24 June 2020

គំរូ​អាក្រក់​នៃ​ការ​ស្នង​តំណែង​តាម​បែប​ទាយាទ


Khmer Circle:

Good to see such perspective or opinion pieces from RFA writers rather than merely reporting facts and events. The pen can be a powerful and positive weapon for positive social change when in the hand of the right people.

The Khmer people are aware that their nation deserves a better leadership than the current breed of brutes and opportunists but just how bad and what their future or the future of their children could turn out to be is something they seem ill-prepared for and or would rather leave to fate, especially, if they are caught in their daily struggle to find the next meal and, this breed are more than conscious of this limited horizon or inertia on the part of the masses.

History shows that the people rarely rose up to challenge the status quo of their own volition and, oftentimes, they needed the injection of vision and guidance of a committed minority who provided them with an impetus though a clear sense of purpose and direction as well as organisation and discipline. This is why so many social activists and prominent opinion leaders have been ruthlessly targeted for elimination by one means or another throughout recent Cambodian history including civil society leaders and Buddhist monks among others...


🔺🔺🔺

ដោយ មួង ណារ៉េត
2020-06-23
rfa
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត (ឆ្វេង) ជា​អគ្គ​មេបញ្ជាការ​រង​នៃ​កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ និងកូនលោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត (ឆ្វេង) ជា​អគ្គ​មេបញ្ជាការ​រង​នៃ​កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ និងកូនលោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក ហ៊ុន សែន




លោក​នាយករដ្ឋ​មន្រ្តី ហ៊ុន សែន ដែល​ជា​អតីត​មេ​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម និង​បន្ត​កាន់​អំណាច​នៅ​កម្ពុជា​ជាង ៣៥ ឆ្នាំ​មក​ហើយ​នេះ បាន​លើក​បន្តុប​កូនៗ របស់​លោក ឲ្យ​កាន់​មុខ​តំណែង​ធំៗ ទាំង​ក្នុង​ជួរ​បក្ស និង​រដ្ឋាភិបាល ដើម្បី​ងាយ​ស្រួល​ឲ្យ​ពួក​គេ​ស្នង​តំណែង​ពី​លោក។

តើ​ការ​ត្រួសត្រាយផ្លូវ ដើម្បី​ឲ្យ​កូនៗ របស់​លោក ស្នង​តំណែង​តាម​បែប​ទាយាទ​បែប​នេះ ផ្ដល់​ជា​គំរូ​អាក្រក់​អ្វី​ខ្លះ ដល់​កម្ពុជា?

នៅលើកលោកនេះ នៅ​មាន​ប្រទេស​មិន​ច្រើន​ទេ ដែល​នៅ​បន្ត​អនុវត្ត​វិធី​ស្នង​តំណែង​តាម​បែប​ទាយាទ​នេះ។ ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាង​ជើង​ជា​ឧទាហរណ៍។ ប្រទេស​នេះ​ល្បី​ខ្លាំង ខាង​គ្រប់​គ្រង​ប្រទេស​ តាម​បែប​កុម្មុយនិស្ត​ផ្ដាច់ការ​និយម និង​យក​ការ​​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស តាម​បែប​គ្រួសារ។ ការ​ស្នង​តំណែង​មេដឹកនាំ គឺ​ធ្វើ​តាម​លក្ខណៈ​លើក​បន្តុប​កូនៗ ខ្លួន​ឯង ឲ្យ​បន្ត​វេន​ត​ជំនាន់។ មេដឹកនាំ​កូរ៉េ​ខាង​ជើង លោក គឹម ជុងអ៊ុន (Kim Jong-un) សព្វថ្ងៃ ស្នង​តំណែង​ពី​ឪពុក​របស់​លោក គឺ​លោក គឹម ជុងអ៊ីល (Kim Jong-il) ដែល​ស្នង​តំណែង​ត​ពី​ឪពុក​លោក គឺ​លោក គឹម អ៊ីលស៊ុង (Kim Il-sung)។ ការ​ស្នង​តំណែង​នេះ គឺ​ប្រព្រឹត្ត​​ឡើង​តៗ គ្នា​បី​ជំនាន់​មក​ហើយ។


ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​មេ​ដឹក​នាំ​កំពូល នៅ​ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាង​ជើង​ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ជា​ប្រក្រតី រៀងរាល់ ៤-៥ ឆ្នាំ​ម្ដង។ ប៉ុន្តែ បេក្ខជន​មេ​ដឹក​នាំ​ប្រទេស គឺ​មាន​តែ​ម្នាក់​ប៉ុណ្ណោះ ​នៅ​លើ​សន្លឹក​ឆ្នោត។

ក្រោម​ការ​ដឹក​នាំ​បែប​គ្រួសារ និង​បក្ស​ពួក​និយម​នេះ ប្រជាជន​កូរ៉េ​ខាង​ជើង​រស់​នៅ​ក្នុង​ស្ថានភាព​ក្រីក្រ វេទនា​រាប់​ជំនាន់​មក​ហើយ​ដែរ។

បើ​តាម​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​របស់​សកល​វិទ្យាល័យ​វីយែន ផ្នែក​​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ កាលពី​ខែ មីនា ឆ្នាំ២០២០ រក​ឃើញ​ថា ប្រជា​ពលរដ្ឋ​កូរ៉េ​ខាង​ជើង​ជាង ៦០% រស់​ក្រោម​បន្ទាត់​នៃ​ភាព​ក្រីក្រ ដែល​ជា​តួ​លេខ​ខ្ពស់​ខ្លាំង​មួយ ជាង​អ្វី​ដែល​ធ្លាប់​គិត។

ឥឡូវ​ការ​ដឹក​នាំ​ប្រទេស​តាម​បែប​គ្រួសារ និង​ទាយាទ​និយម​នេះ កំពុង​លេច​រូប​រាង​កាន់​តែ​ច្បាស់ នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែរ។ ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ដែល​មាន​អាយុ ៣៥ឆ្នាំ គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ២០២០ នេះ ពោល​គឺ​អ្នក​ដែល​កើត​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៨៥ គឺ​មួយ​ជីវិត​របស់​គាត់​ មិន​ដែល​ឃើញ​មុខ​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី​ទេ គឺ​ឃើញ​តែ​លោក ហ៊ុន សែន​ម្នាក់​តែប៉ុណ្ណោះ។

ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​កាល​ពី​ឆ្នាំ២០១៣ នាំ​គ្នា​ចេញ​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​យ៉ាង​ច្រើន​កុះករ​ ដើម្បី​ផ្លាស់ប្ដូរ​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ដដែល​នេះ។

ការ​បោះ​ឆ្នោត​ឃុំ​សង្កាត់​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៧ ក៏​ជា​សក្ខីកម្ម​បង្ហាញ​ថា ពលរដ្ឋ​ពាក់​កណ្ដាល​ប្រទេស ដែល​មាន​សិទ្ធិ​បោះ​ឆ្នោត បាន​ប្រឹង​នាំ​គ្នា​បោះ​ទម្លាក់​មេ​ដឹក​នាំ​បច្ចុប្បន្ន ដើម្បី​ប្តូរ​ឈាម​ថ្មី ក្នុង​ការ​ដឹកនាំ​ប្រទេស។ ប៉ុន្តែ ក្រោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នោះ បាន​តែ​ប្រាំ​ខែ លោក ហ៊ុន សែន បាន​រម្លាយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ចោល​ទាំង​ស្រុង​តែ​ម្តង ដោយសារ​ប្រជាប្រិយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង កើន​ខ្លាំង​រហូត​អាច​ឈ្នះ​ឆ្នោត​ដឹក​នាំ​ប្រទេស ស្រប​ពេល​ដែល​ប្រជាប្រិយ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​ធ្លាក់​ចុះ​ជា​លំដាប់។

ក្រោយ​រម្លាយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ភ្លាម លោក ហ៊ុន សែន ចាប់​ផ្ដើម​លើក​បន្តុប​កូន​ប្រុស​ទាំង​បី​របស់​លោក ឲ្យ​ឡើង​កាន់​តំណែង​ធំៗ ទាំង​ក្នុង​ជួរ​បក្ស និង​ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល​ភ្លាម។

មុខ​តំណែង​ដ៏​លេច​ធ្លោ​ជាង​គេ គឺ​បាន​ទៅ​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែល​ជា​កូន​ប្រុស​ច្បង​របស់​លោក។ ក្នុង​រយៈពេល តែ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បាន​ទទួល​តំណែង​ពី​ឪពុក​លោក ដែល​លើក​បន្តុប​ឲ្យ​មាន​ច្រើន​សន្ធឹក។

តំណែង​កំពូល​​ចុងក្រោយ ដែល​ជា​ឈ្នាន់​ឈាន​ទៅ​ស្នង​តំណែង​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី គឺ​តំណែង​ជា​មេ​បញ្ជាការ​កងទ័ព​ជើងគោក នៃ​កង​យោធពល​ខេមរភូមិន្ទ​ ជា​អគ្គ​មេបញ្ជាការ​រង​កង​យោធពល​ខេមរភូមិន្ទ ជា​មេបញ្ជាការ​កង​កម្លាំង​ពិសេស​ប្រឆាំង​ភេរវកម្ម និង ​ជា​មេបញ្ជាការ​រង​កង​អង្គរក្ស​លោក ហ៊ុន សែន ហើយ​ក៏​ជា​នាយ​រង​សេនាធិការ​ចម្រុះ​នៃ​កង​យោធពល​ខេមរភូមិន្ទ។ លោក ហ៊ុន សែន ក៏បាន​បញ្ចូល​ឈ្មោះ​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅ​ក្នុង​គណៈ​មជ្ឈិម​បក្ស​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​ថ្មីៗ នេះ​ទៀត​សោត លើក​បន្តុប​លោក ពី​​អនុ​ប្រធាន​យុវជន​ទៅ​ជា​ប្រធាន​យុវជន​ថ្នាក់​មជ្ឈិម​​ នៃ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទៀត។

ការ​លើក​បន្តុប​តំណែង​ធំៗ ស្អេកស្កះ និង​យ៉ាង​​ប្រញាប់ប្រញាល់​នេះ គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​គ្មាន​ការ​ប្រឡង​ប្រជែង​វាស់​កម្រិត​សមត្ថភាព ឬ​បទ​ពិសោធន៍​ក្នុង​សមរភូមិ​ប្រយុទ្ធ​នោះ​ទេ តែ​ធ្វើ​ដោយ​ការ​ពេញ​ចិត្ត​របស់​ឪពុក ក្នុង​ការ​លើក​បន្តុប​កូន​ឲ្យ​ឡើង​ធំ ងាយ​ស្រួល​ស្នង​តំណែង​ខ្លួន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

ការលើកបន្តុបកូនឲ្យកាន់​ការងារ​រដ្ឋ ដែល​បើក​ប្រាក់​ខែ បាន​ពី​កម្លាំង​ញើស​ឈាម​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​បែបនេះ បើ​នៅ​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​វិញ​ ច្បាស់​ជា​រង​ការ​រិះគន់​ជុំ​ទិស និង​មិន​ជោគជ័យ​នោះ​ទេ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក​លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ២០១៧ គ្រាន់​តែ​តែងតាំង​កូន​ស្រី​បង្កើត​របស់​លោក គឺ​លោកស្រី អ៊ីវ៉ងកា ត្រាំ (Ivanka Trump) ឲ្យ​ធ្វើ​ត្រឹម​ជា​ទីប្រឹក្សា​របស់​លោក​ផង ក៏​រង​ការ​រិះគន់​ជុំ​ទិស។ លោកស្រី អ៊ីវ៉ងកា ត្រាំ (Ivanka Trump) ដែល​រៀន​ចប់​ផ្នែក​ពាណិជ្ជកម្ម ពី​សាកល​វិទ្យាល័យ​ Pennsylvania ធ្វើ​ការ​នេះ​ដោយ​ស្ម័គ្រចិត្ត គឺ​មិន​យក​ប្រាក់ខែ​ផង។

ប៉ុន្តែ​ ងាក​មក​មុខ​តំណែង​របស់​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែល​សព្វថ្ងៃ​ពាក់​ផ្កាយ​បី​ឯ​ណោះ​វិញ គឺ​លោក​បាន​មក​ដោយ​ឪពុក​លើក​បន្តុប និង​ទទួល​ប្រាក់​ខែ​ពេញ​ពី​ញើស​ឈាម​រាស្ត្រ។

មិន​មាន​សេចក្ដីរាយការណ៍​ណា​មួយ ដែល​ថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែល​បាន​រៀន​សូត្រ​នៅ​ប្រទេស​សេរី និង​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​កូន​ប្រុស​ឯ​ទៀត​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ចេះ​ប្រកែក​ទៅ​នឹង​ការ​លើក​បន្តុប​តំណែង ដែល​មិន​ឆ្លង​កាត់​ការ​ការ​ប្រឡងប្រជែង​នេះ​ទេ។ តំណែង​ដែល​ឡើង​តាម​ជើង​ខោ​បែប​នេះ គឺ​មិន​ទទួល​បាន​ការ​សាទរ​ទេ នៅ​ក្នុង​សង្គម​ប្រជាធិបតេយ្យ។

ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ជាពិសេស​យុវជន ធ្លាប់​បាន​លើក​ឡើង​អំ​ពី​ការ​ខក​ចិត្ត និង​គំរូ​អាក្រក់ ដែល​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ លើក​បន្តុប​សាច់​សារ​លោហិត​ខ្លួន​ឯង ឲ្យ​កាន់​តំណែង​ខ្ពស់ៗ ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល ដែល​ជា​ការ​មិន​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ ឲ្យ​យុវជន​ឯ​ទៀត មាន​សង្ឃឹម​ក្នុង​ការ​ដឹក​នាំ​ប្រទេស ជំនួស​ក្រុម​គ្រួសារ​ត្រកូល​ហ៊ុន។

ទោះ​បី​លោក ហ៊ុន សែន ប្រកាស​ថា តំណែង​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី គឺ​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​ឡើង​តាម​រយៈ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជា​ទៀង​ទាត់​ក៏​ដោយ ក៏​កន្លង​មក​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា រង​ការ​រិះគន់​ថា ធ្វើ​ដោយ​គ្មាន​ភាព​សេរី ត្រឹមត្រូវ និង​យុត្តិធម៌​នោះ​ទេ។

ដូច្នេះ ការបោះឆ្នោត​ណា​មួយ​នៅ​កម្ពុជា គឺ​គ្រាន់​តែ​ធ្វើ​បង្គ្រប់​កិច្ច ដើម្បី​ផ្តល់​ភាព​ស្រប​ច្បាប់ ឲ្យ​ទាយាទ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន បាន​បន្ត​ក្រាញ​អំណាច​យូរ​ឆ្នាំ​ត​ទៅ​មុខ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ៕

No comments: