ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2020-06-25
rfa
រូបហ្វេសប៊ុក លោក ហ៊ុន សែន
អ្នកវិភាគចាត់ទុកលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថា ជាស៊ូហាតូទី២ ដែលជាមេដឹកនាំផ្ដាច់ការនៅក្នុងតំបន់ ដោយលោកកំពុងរៀបចំ តួនាទីជានាយករដ្ឋមន្ត្រីសម្រាប់ទុកឱ្យកូនបន្តវេនទៀត។អ្នកវិភាគនយោបាយលោក គឹម សុខ មានប្រសាសន៍ថា លោក ហ៊ុន សែន ដែលអះអាងថា នៅក្នុងជួរគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាគ្មានអ្នកជំនួសលោកជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីនោះ គឺជាការគំរាមទុកជាមុនថា តួនាទីជានាយកករដ្ឋមន្ត្រីនេះ មិនអាចប្រគល់ឱ្យអ្នកណាបានឡើយ ក្រៅពីលោករក្សាទុកសម្រាប់ពេលវេលាសមស្របណាមួយ ដើម្បីផ្ទេរឱ្យកូនរបស់លោក។ លោក គឹម សុខ បន្ថែមថា លោក ហ៊ុន សែន បានបង្ហាញកាន់តែច្បាស់អំពីគោលបំណងរបស់លោកក្នុងការក្ដោបក្ដាប់អំណាចសម្រាប់ត្រកូលហ៊ុន ដែលមិនអាចផ្ទេរឱ្យត្រកូលផ្សេងបាន ទោះបីជាមនុស្សនៅក្នុងគណបក្សរបស់លោកក្ដី៖ «ដូចលោក ហ៊ុន សែន គំរាមអ៊ីចឹង គឺគំរាមផ្ទៃក្នុងហ្នឹងកំពុងមានភាពចម្រូងចម្រាសខ្លាំងណាស់ មានន័យថាពលរដ្ឋងើបឡើង បក្សប្រឆាំងងើបឡើង ជាពេលត្រឹមត្រូវដើម្បីទប់ស្កាត់អំណាចផ្ដាច់ការបាន បើមិនអីចឹងទេ ផែនការរបស់លោក ហ៊ុន សែន នឹងទទួលជោគជ័យ»។
អ្នកវិភាគលើកឡើងថា លោក ហ៊ុន សែន ប្រកាសបែបនេះ មិនមែនជាការគំរាមដល់គណបក្សប្រឆាំងដែលមិនអាចទៅដណ្ដើមអំណាចពីលោកបានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែការប្រកាសនេះ មានបំណង គំរាមមនុស្សផ្ទៃក្នុងបក្សរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា ថាគ្មានអ្នកណាម្នាក់ អាចដណ្ដើមតួនាទីជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលលោករក្សាទុកសម្រាប់កូនប្រុសរបស់លោកនោះបានទេ។ លោក គឹម សុខ បន្ថែមថា មនុស្សនៅក្នុងជួរគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាមានមនុស្សល្អ និងមានសមត្ថភាពជាងលោក ហ៊ុន សែន និងកូនរបស់លោកទៅទៀត ដូច្នេះផែនការគ្រោងផ្ទេរអំណាចឱ្យកូនតពូជពង្សនេះ ប្រាកដជាមានការជំទាស់ផ្ទៃក្នុងហើយ ទើបលោកហ៊ុន សែន បែរជាគំរាមជាសាធារណៈដើម្បីទប់ស្កាត់ជាមុនដូច្នេះ៖ «នៅក្នុងជួរបក្សមិនមែនអត់មានមនុស្សជំនួសទេ មានមនុស្សជាច្រើនចង់ជំនួស ហើយមនុស្សចង់ជំនួសនោះមានស្មារតីជាតិនិយមជាងលោក ហ៊ុន សែន ខ្លាំងណាស់ តែលោក ហ៊ុន សែន ទប់ស្កាត់»។
លោក ហ៊ុន សែន ក្រាញអំណាចបានយូរជាងគេ បើប្រៀបធៀបនិងមេដឹកនាំដទៃទៀតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ការដឹកនាំរបស់ក្រុមមេដឹកនាំផ្ដាច់ការនៅក្នុងតំបន់ មានលំនាំដឹកនាំប្រទេស ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ដែលក្រាញអំណាចយូរឆ្នាំមិនចង់ចុះចេញពីអំណាចដោយប្រើប្រាស់ ប្រជាធិបតេយ្យ ជាខែលសម្រាប់បិទបាំងមហិច្ឆតាលោភលន់អំណាចរបស់ខ្លួន។ មេដឹកនាំរបៀបនោះមាន លោក ហ្វើឌីណង់ ម៉ាកូស (Ferdinand Marcos) អតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនកាន់អំណាចរយៈពេល ២១ឆ្នាំ។ លោក ស៊ូហាតូ (Soeharto ) អតីតប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីក្រាញអំណាចរយៈពេលជាង ៣០ឆ្នាំ និងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាន់អំណាច ជិត ៤០ឆ្នាំ ជាដើម។ ប្រទេសជាតិក្រោមការដឹកនាំរបស់មេដឹកនាំទាំងនេះ ពោរពេញដោយអំពើពុករលួយ ប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាជាគោល និងតុលាការជាឧបករណ៍នយោបាយ ព្រមទាំងគាបសង្កត់ បំបិទសេរីភាពប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន បង្កើតបក្ខពួកនិយមជាដើម។
អ្នកវិភាគនយោបាយ និងជាអតីតជាទីប្រឹក្សាលោក ហ៊ុន សែន ផងនោះ លោក បណ្ឌិត សូ ណារ៉ូ មានប្រសាសន៍ថា ការដឹកនាំរដ្ឋបច្ចុប្បន្ននេះ មិនមែនជាប្រព័ន្ធដឹកនាំរដ្ឋទេ គឺជាប្រព័ន្ធគ្រួសារនិយម និងបក្ខពួកនិយម។ លោកបញ្ជាក់ថា លោក ហ៊ុន សែន បង្កើតប្រព័ន្ធនេះដើម្បីពង្រឹងអំណាចគ្រួសារនិងកូនចៅរបស់លោក។
លោកបណ្ឌិត សូ ណារ៉ូ បញ្ជាក់ថា លោក ហ៊ុន សែន ពង្រឹងអំណាចរបស់លោកតាមរយៈតែងតាំងមន្ត្រី ហើយបើលោកចង់ដកតួនាទីវិញក៏ធ្វើឡើងស្រេចចិត្តដែរ ដូច្នេះមន្ត្រីទាំងនោះខ្លាចលោក ហ៊ុន សែន មិនខុសពីមន្ត្រីឥណ្ឌូណេស៊ីគោរពដោយភ័យខ្លាចលោក សូហាតូ ដែរ។ តែយ៉ាងនេះក្ដី របបផ្ដាច់ការរបស់សូហាតូនៅទីបំផុតទៅក៏នៅតែដួលរំលំដោយសារតែកម្លាំងពុះកញ្ជ្រោលរបស់មហាជន នៅពេលឥណ្ឌូណេស៊ីមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងនៅឆ្នាំ១៩៩៨៖ «៣០ឆ្នាំក្រោមការដឹកនាំរបស់សូហាតូ ក៏រីកចម្រើនដែរ តែសូហាតូពុករលួយខ្លាំងពេកធ្វើឱ្យរចនាសម្ព័ន្ធធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិ តែខ្ញុំមើលឃើញថា ប្រទេសនោះមានវិបត្តិសង្គម វិបត្តិនយោបាយមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ ទាល់តែមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចទៀតប្រទេសច្របូកច្របល់ ហើយពលរដ្ឋរួមគ្នាងើបឈរឡើង»។
មេដឹកនាំផ្ដាច់ការទាំង សូហាតូ ម៉ាកូស និង លោក ហ៊ុន សែន ប្រើប្រាស់វិស័យយោធា គឺជាមូលដ្ឋានខ្នងបង្អែកនៃការដឹកនាំរបស់ខ្លួន ធ្វើជាឈ្នាន់សម្រាប់ទ្រទ្រង់ និងការពារអំណាចតកូនតចៅ។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្ដី អ្នកវិភាគមើលឃើញថា ការដឹកនាំបែបផ្ដាច់ការ គាបសង្កត់ និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពលរដ្ឋនេះ នឹងមិនបានយូរអង្វែងឡើយ។ ជាក់ស្ដែងដូចជា អតីតមេដឹកនាំ ហ្វីលីពីន ម៉ាកូស ដោយសារតែពលរដ្ឋពុះកញ្ជ្រោលងើបបះបោះកាន់តែខ្លាំងនៅទូទាំងប្រទេស ធ្វើបាតុកម្មទម្លាក់មេដឹកនាំផ្ដាច់ការនេះវិញ។ នៅពេលនោះ អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សំគាល់ គឺទាហាន និងឧត្ដមសេនីយ៍មួយចំនួន លែងស្ដាប់បញ្ជា ម៉ាកូស បែរជាមកសហការជាមួយពលរដ្ឋ ដើម្បីទម្លាក់មេដឹកនាំផ្ដាច់ការរូបនេះ ចេញពីអំណាចនៅឆ្នាំ១៩៨៦ ទៅវិញ។
មេដឹកនាំផ្ដាច់ការមួយរូបទៀត គឺ លោក ស៊ូហាតូ ក៏មិនមានវាសនាល្អដែរនៅទីបញ្ចប់ បើទោះជាលោកប្រើអំណាចយ៉ាងផ្ដាច់ការ និងប្រើកងកម្លាំងយោធា ដើម្បីការពារអំណាចរបស់ខ្លួនយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ កម្លាំងមហាជនពុះកញ្ជ្រោលចង់ផ្លាស់ប្ដូរមេដឹកនាំរូបនេះ ដោយសាររងការឈឺចាប់អត់ទ្រាំនឹងការគាបសង្កត់លែងបានទៀតហើយរួមគ្នា ធ្វើការមហាបាតុកម្មតវ៉ា ទម្លាក់មេដឹកនាំផ្ដាច់ការ ស៊ូហាតូ។ នៅទីបំផុត លោក ស៊ូហាតូ បានបង្ខំចិត្តលាលែងពីតំណែងនៅថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៨។
សម្រាប់នៅកម្ពុជាវិញ អ្នកវិភាគថា លោក ហ៊ុន សែន ក៏ប្រហែលអាចមានវាសនាដូចមេដឹកនាំផ្ដាច់ការហ្វីលីពីន និងឥណ្ឌូណេស៊ីដែរ បើសិនជាលោកមិនធ្វើកំណែទម្រង់ ងាកទៅរបបប្រជាធិបតេយ្យ និងនីតិរដ្ឋឱ្យពិតប្រាកដទេនោះ ពីព្រោះថា កម្ពុជាក៏កំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិសង្គម វិបត្តិនយោបាយ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ហើយកាន់តែឃ្លាតឆ្ងាយពីការគោរពច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សហើយ៕
1 comment:
Ah Norouk Hun Sen is not just a dictator. He was born to make Cambodia a future province of the evil Vietnam.
With Ah Roleuy Hun Sen, Oss Ey Oss Touv so long as he stays in power to implement the Vietnamization of Cambodia.
Post a Comment