ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2021-12-27
លោក ប្រាជ្ញ ចន្ទ ប្រធាន គ.ជ.ប ដឹកនាំកិច្ចប្រជុំ គ.ជ.ប ដើម្បីពិនិត្យ និងសម្រេចលើឯកសារពាក់ព័ន្ធការប្រឡងជ្រើសរើសសមាសភាពគណៈកម្មការរាជធានី ខេត្តរៀបចំការបោះឆ្នោត(គធ.ខប) សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ អាណត្តិទី៥ ឆ្នាំ២០២២ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ នៅទីស្ដីការ គ.ជ.ប។
រូប៖ NEC
គណបក្សនយោបាយមួយចំនួនមិនពេញចិត្តនឹងសមាសភាពគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ដែលមកពីបក្សតែមួយដូចពេលបច្ចុប្បន្ននេះទេ។ ពួកគាត់ចង់ឲ្យមានការកែទម្រង់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ឲ្យបានលឿនបំផុត គឺនៅមុនការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ឆ្នាំក្រោយចូលមកដល់ ទើបពួកគាត់ព្រមចូលរួមការបោះឆ្នោត និងព្រមទទួលយកលទ្ធផលឆ្នោត។
គណបក្សនយោបាយខ្លះ នឹងពិចារណាគម្រោងពហិការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២២ និងឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខបន្តទៀត ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាល និងគណបក្សកាន់អំណាចមិនព្រមកែទម្រង់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ឲ្យមានការទទួលស្គាល់ពីគ្រប់ភាគីទេនោះ។
ប្រធានគណបក្សខ្មែរឈ្នះលោក សួង សុភ័ណ្ឌ ឲ្យដឹងថា គណបក្សលោកនឹងតស៊ូមតិរាល់ជំនួបនានា ដើម្បីទាមទារឲ្យកែទម្រង់ គ.ជ.ប មួយដែលមានភាពសុក្រឹត្យ ពិសេស គឺក្បាលម៉ាស៊ីនទាំង ៩ នាក់របស់ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប)។ តំណាងគណបក្សនយោបាយមួយនេះ មើលឃើញថា ប្រសិនបើគ្មានការកែទម្រង់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ឲ្យទាន់ពេលវេលាទេ នោះការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២២ នឹងក្លាយជាការបោះឆ្នោតគ្មានន័យ និងគ្មានការទទួលស្គាល់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិទៀត។ លោកថា គណបក្សខ្មែរឈ្មះ ក៏នឹងធ្វើពហិការម្ដងទៀតដែរ នៅពេលនោះ៖ «គជប ហ្នឹងសង្ឃឹមថា នៅកណ្ដាល។ អ៊ីចឹង!បើគជបនៅកណ្ដាល គណបក្សខ្មែរឈ្នះត្រូវតែចូលរួមការបោះឆ្នោត។ ក៏ប៉ុន្តែបើមិនផ្ដល់ភាពសុក្រឹត្យដល់បក្សទូទៅទេ គឺដើម្បីតែបក្សមួយ អាហ្នឹងយើងនឹងពិចារណាក្នុងការចូលរួម (បោះឆ្នោត)»។
លោក សួង សុភ័ណ្ឌ ធ្លាប់ដឹកនាំគណបក្សអំណាចខ្មែរ ធ្វើពហិការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៨ ម្ដងហើយ ដោយសារលោកមិនពេញចិត្តនឹងការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងការផ្លាស់ប្ដូរដាក់សមាជិកគជបថ្មីសុទ្ធតែជាមនុស្សស្និទ្ធនឹងបក្សកាន់អំណាច។
ចំណែកគណបក្សមាននិន្នាការប្រឆាំងមួយទៀត ដែលទើបធ្វើសកម្មភាពយ៉ាងផុសផុលឡើងវិញ គឺគណបក្សភ្លើងទៀន ក៏បង្ហាញការមិនពេញចិត្តនឹងសមាសភាពគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បច្ចុប្បន្នដែរ។ ប្រធានស្ដីទីគណបក្សនេះ គឺលោក ថាច់ សេដ្ឋា ប្រាប់ថា គណបក្សភ្លើងទៀន នឹងដាក់សំណើរតាមស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីទាមទារឲ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរក្បាលម៉ាស៊ីន គ.ជ.ប មុននឹងសម្រេចចិត្តថា ចូលរួម ឬធ្វើពហិការបោះឆ្នោតម្ដងទៀត។
ទោះយ៉ាងណា លោកមានសុដ្ឋិនិយមថា រដ្ឋាភិបាលនឹងពិចារណាកែទម្រង់ គ.ជ.ប ថ្មីតាមសំណើរ ដោយមានសមាសភាពចម្រុះចូលរួម ហើយគ្រប់ភាគីទទួលយកបាន ទើបដំណើរការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខ អាចទទួលយកបាន៖ «(គជប) មិនអាចធានាបាននូវឯករាជ្យភាពរបស់ខ្លួនបានទេ។ អ៊ីចឹង! ខ្ញុំកំពុងតែរៀបចំមើលនូវចំណុចណាខ្លះ ដែលយើងត្រូវតែស្នើសុំការកែសម្រួលឲ្យយើងអាចទទួលយកបាននៅក្នុងការចូលរួមបោះឆ្នោតនេះ»។
គណបក្សភ្លើងទៀន ក៏ធ្លាប់ធ្វើពហិការចូលរួមការបោះឆ្នោតដែរ កាលពីឆ្នាំ២០១៨ ព្រោះមិនពេញចិត្តនឹងការរំលាយបក្សប្រឆាំង និងមិនជឿជាក់លើ គ.ជ.ប ដូចគ្នា។
ជុំវិញករណីនេះ វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនអាចសុំការបញ្ជាក់ពីអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាលោក សុខ ឥសាន និងអ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) លោក ហង្ស ពុទ្ធា បានទេនៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ។
គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) តែងតែរងការចោទថា ជាស្ថាប័នស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលបក្សប្រជាជនកម្ពុជារបស់លោក ហ៊ុន សែន ហើយជួយលួចបន្លំសន្លឹកឆ្នោត ព្រមទាំងកាត់ក្ដីជម្លោះការបោះឆ្នោតដោយលម្អៀងទៅរកគណបក្សកាន់អំណាចទាំងស្រុង។ ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើល និងសហគមន៍អន្តរជាតិ សង្កេតឃើញថា មានតែការបោះឆ្នោតរៀបចំដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ឬអ៊ុនតាក់ (UNTAC) នៅឆ្នាំ១៩៩៣ និងការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ ឆ្នាំ២០១៧ ចំនួនពីរលើកគត់ ដែលគ្រប់ភាគី និងសហគមន៍អន្តរជាតិ អាចទទួលយកបាន។
អតីតសមាជិក គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ដែលសុំលាឈប់ និងជាតំណាងក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជាលោក រ៉ុង ឈុន យល់ថា ការដែលគណបក្សនយោបាយ និងពលរដ្ឋ លែងទុកចិត្តថា គ.ជ.ប គឺជារឿងត្រឹមត្រូវ ព្រោះទាំងថ្នាក់ដឹកនាំ គ.ជ.ប និងមន្ត្រី គ.ជ.ប នៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ ភាគច្រើន មានប្រភព និងមាននិន្នាការគាំទ្របក្សកាន់អំណាច។ លោក រ៉ុង ឈុន ជំរុញឲ្យស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចផ្ដល់សិទ្ធិ និងផ្ដល់តួនាទីគ្រប់ស្ថាប័នទាំងអស់ ឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិឡើងវិញ ទើបអាចធ្វើឲ្យ គ.ជ.ប មានភាពសុក្រឹត្យ និងទទួលយកបាន៖ «គណបក្សសង្គ្រោះជាតិត្រឡប់មកវិញ ដើម្បីឲ្យការចូលរួមប្រកួតជ្រើសរើសសមាសភាពចេញពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទៅតាមរូបមន្តកំណត់ទៅតាមច្បាប់បោះឆ្នោតទៅ។ អាហ្នឹងគឺជាសេណារីយ៉ូមួយ ហើយបើអាហ្នឹងមិនចេញទេ យើងឃើញថា ដល់តែធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ គជប ហើយបើកផ្លូវឲ្យខាងសង្គមស៊ីវិលហ្នឹងចូលរួមក្នុងសមាសភាព គជប ឲ្យបានច្រើនទៅ។ អាហ្នឹងបានអាចទាញទំនុកចិត្តពីគណបក្សនយោបាយ ក៏ដូចជាម្ចាស់ឆ្នោត»។
កាលពីខែសីហា គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍បង្ហាញការព្រួយបារម្ភពីស្ថានភាពការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២២ និងឆ្នាំ២០២៣ នឹងប្រព្រឹត្តទៅដោយមិនសេរី មិនយុត្តិធម៌ មិនអាចទទួលយកបានពីគណបក្សនយោបាយ ព្រោះថា គ្រប់ភាគីមិនទាន់ជឿទុកចិត្តថា គ.ជ.ប ឯករាជ្យ។
ចំណែកក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាងហុកសិប (៦៤)ស្ថាប័ន ក៏ធ្លាប់ចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមគ្នាដែរ ដើម្បីទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលធានាលក្ខខណ្ឌ៦ចំណុច ទើបការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខអាចប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី និងយុត្តិធម៌បាន។ លក្ខខណ្ឌទាំងនោះ មានដូចជា ការបង្កើតបរិយាកាសនយោបាយសេរី ការធានាសិទ្ធិនយោបាយ សិទ្ធិឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត កែសម្រួលសមាសភាពគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត(គ.ជ.ប) ធានាឯករាជ្យនៃអំណាចតុលាការ និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ព្រមទាំងធានាការអនុវត្តតួនាទីដោយសេរីរបស់សង្គមស៊ីវិល និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាដើម៕
1 comment:
NEC stands for No Election Control.
Post a Comment