ដោយ អាស៊ីសេរី
2019-12-25
លោក គឹម សុខ (ឆ្វេង) អ្នកឃ្លាំមើលសង្គម និងនយោបាយ និងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (ស្ដាំ)។ RFA
RFA
អ្នកវិភាគ និងមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលថា លោក ហ៊ុន សែន ព្យាយាមនិយាយភាសាវៀតណាមក្នុងនាមជាមេដឹកនាំប្រទេស ជាការបង្ហាញថា កម្ពុជាស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលរដ្ឋរបស់វៀតណាម។ អ្នកឃ្លាំមើលសង្គមលើកឡើងបែបនេះ ក្រោយពីលោក ហ៊ុន សែន ថ្លែងជាសាធារណៈក្នុងឋានៈជាមេដឹកនាំប្រទេស ប៉ុន្តែនិយាយភាសាវៀតណាម បើទោះក្នុងពិធីមានអ្នកបកប្រែភាសារួចទៅហើយក្ដី។
មេដឹកនាំកម្ពុជា បានព្យាយាមនិយាយភាសាវៀតណាមម្តងហើយម្តងទៀត ក្នុងពិធីផ្លូវការមួយក្នុងនាមលោកជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ លោក ហ៊ុន សែន ថែមទាំងរំលឹកដដែលៗថា វៀតណាម ជាអ្នកមានគុណបានជួយលោកវាយផ្តួលរំលំរបបខ្មែរក្រហម។
ក្នុងពិធីសម្ពោធផ្សារគំរូព្រំដែនកម្ពុជានៅខេត្តត្បូងឃ្មុំ កាលពីទី២៤ ខែធ្នូ កន្លងទៅ លោក ហ៊ុន សែន នៅតែឆ្លៀតនិយាយភាសាវៀតណាម ទោះជាមានអ្នកបកប្រែក៏ដោយ។ លោកហាក់ដូចជារីករាយនៅពេលបាននិយាយជាភាសាវៀតណាម ទៅកាន់មន្ត្រីអ្នកមុខអ្នកការរបស់វៀតណាម ក៏ប៉ុន្តែលោក បានថ្លែងការពារខ្លួនថា ការនិយាយភាសាវៀតណាម នេះ គឺមិនមែនមានន័យលោកជាខ្ញុំបម្រើរបស់វៀតណាមនោះទេ ប៉ុន្តែលោកចង់ឱ្យជនជាតិវៀតណាមដែលចូលរួមក្នុងពិធីនេះអាចដឹងពីអ្វីដែលលោកនិយាយ៖ «ជាការសោយស្ដាយដែលជនជាតិវៀតណាមមកចូលរួមអត់ដឹង ហ៊ុន សែន និយាយ…(លោក ហ៊ុន សែន និយាយភាសាវៀតណាម) ហើយកុំថា ខ្ញុំនិយាយ វៀតណាម ជាអាយ៉ង វៀតណាមនោះ ខ្ញុំក៏អាចនិយាយតិចតួចជាភាសាអង់គ្លេស ខ្ញុំក៏អាចនិយាយតិចតួចជាភាសាបារាំង ម៉ិចក៏មិនថា ខ្ញុំជាអាយ៉ងរបស់អាមេរិក បារាំង និងអង់គ្លេស ផងទៅ រឿងអីខ្ញុំមិនអាចនិយាយភាសាវៀតណាមបាន…….(លោក ហ៊ុន សែន និយាយភាសាវៀតណាម)»។
ប្រធានសហភាពសហជីពកម្ពុជា លោក រ៉ុង ឈុន យល់ថា មេដឹកនាំប្រទេសគួរថ្លែងជាភាសាខ្មែរដើម្បីលើកតម្លៃភាសាជាតិ។ លោកបន្តថា ការថ្លែងបែបនេះរបស់លោក ហ៊ុន សែន នឹងធ្វើឱ្យមានការចោទប្រកាន់ថា ប្រទេសកម្ពុជានៅតែស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលរដ្ឋពីប្រទេសវៀតណាម ដដែល៖ «យើងតែងកត់សម្គាល់ឃើញថា វៀតណាម នៅតែឥទ្ធិពលមកលើប្រទេសកម្ពុជា»។
លោក រ៉ុង ឈុន ប្រធានសហភាពសហជីពកម្ពុជា។ រូប៖ ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ
លោក រ៉ុង ឈុន ប្រធានសហភាពសហជីពកម្ពុជា រូប៖ ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ
ចំណែក អ្នកវិភាគបញ្ហានយោបាយលោក គឹម សុខ ដែលហ៊ានរិះគន់លោក ហ៊ុន សែន ឥតសំចៃមាត់វិញ យល់ថា ភាសាវៀតណាមមិនមែនជាភាសាអន្តរជាតិជាសកលទេ ដូច្នេះមេដឹកនាំប្រទេសមិនចាំបាច់និយាយក្នុងពេលពិធីផ្លូវការបែបនេះឡើយ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត លោកយល់ថា ជនជាតិវៀតណាមនៅព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាមពួកគេអាចស្ដាប់ ឬនិយាយភាសាខ្មែរបាន ដោយមិនចាំបាច់ឱ្យលោក ហ៊ុន សែន និយាយភាសាវៀតណាមនោះទេ។ លោក គឹម សុខ ចោទប្រកាន់ថា ឥរិយារបស់លោក ហ៊ុន សែន បែបនេះ ជាការបង្ហាញថា លោក ហ៊ុន សែន កំពុងលើកទូលវៀតណាម៖ «មានន័យច្បាស់ណាស់ថា លោក ហ៊ុន សែន ដាក់វៀតណាម នៅលើក្បាល ហើយសប្បាយនឹងធ្វើតាមតាមផែនការវៀតណាម ពីព្រោះអីភាសាវៀតណាម មិនមែនភាសាអន្តរជាតិដូចបារាំង អង់គ្លេសដែលត្រូវទាក់ទងជាការទូតខានមិនបាននៅពេលប្រទេសទាំងពីរហ្នឹងមិនចេះភាសារៀងៗខ្លួនឯណា»។
អ្នកវិភាគរូបនេះយល់ថា នៅពេលមេដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតក្រោយឥទ្ធិពលរបស់វៀតណាមបែបនេះអាចនឹងធ្វើឱ្យប្រទេសជាតិខូចប្រយោជន៍។ លោកលើកឧទាហរណ៍ករណីមួយចំនួន ដូចជា៖ គម្រោងការចែកដី ៤០ហិកតារដល់ជនជាតិវៀតណាមនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំ កងទ័ពវៀតណាមមកធ្វើសមយុទ្ធនៅខេត្តស្វាយរៀង និងការធ្វើសន្ធិសញ្ញាបំពេញបន្ថែមឆ្នាំ២០១៩ ជាដើម ដែលលោក គឹម សុខ ហៅទង្វើទាំងនេះថាជាការផ្តល់ប្រយោជន៍ទៅឱ្យវៀតណាម៖ «គ្រាន់តែជាចំណែកមួយទេបានន័យថា នៅមានរឿងសម្ងាត់ច្រើនទៀតដែលគេបានរៀបចំជាមួយគ្នា ហើយយើងមិនបានមើលឃើញផែនការទាំងនោះផ្ទាល់ភ្នែក»។
នេះមិនមែនជាលើកទី១ទេ ដែលប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានិយាយភាសាវៀតណាមនៅទីសាធារណៈបែបនេះ។ កន្លងទៅ លោកក៏ធ្លាប់ថ្លែងសុន្ទរកថាជាភាសាវៀតណាមដែរក្នុងពេលលោកទៅបំពេញទស្សនៈផ្លូវការនៅប្រទេសវៀតណាម ហើយលោកថែមទាំងស្តីឱ្យអ្នកបកប្រែថា បកមិនអស់អត្ថន័យរបស់លោកទៀតផង។
ក្នុងសៀវភៅចេញផ្សាយដោយអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ (Human Rights Watch) ស្តីពីឧត្ដមសេនីយ៍ខ្មែរបាតដៃកខ្វក់ ១២រូប បញ្ជាក់ ថា ការកាន់អំណាចរបស់លោក ហ៊ុន សែន មានការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងហាណូយដែលជ្រើសរើសលោកឱ្យកាន់តំណែង៕
No comments:
Post a Comment